|
Nazwa - platea Curvae Rotae, ulica Krzywego Koła - wynikająca z formy przebiegu ulicy, o dwu odcinkach równoległych do załamujących się pod kątem prostym murów obronnych. Wybiega ona ku północy z północno-wschodniego naroża Rynku, następnie zakręca ku zachodowi i dochodzi do ul. Nowomiejskiej.
Zabudowa po stronie nieparzystej - oficyny mieszkalne i gospodarcze -
powstała na tyłach działek bloku rynkowego Strony Dekerta, dla którego Krzywe Koło było ulicą gospodarczą. Po stronie parzystej, zewnętrznej, zabudowa oddzielona początkowo od murów obronnych uliczką, z biegiem czasu zabudowaną. W wieku XV przy ulicy znajdowało się 19 działek z budynkami drewnianymi, z wyjątkiem zapewne najstarszego na warszawskim Starym Mieście domu murowanego (nr 3, hip. 184), z w. XIV może pierwszej siedziby wójtów.
Oprócz domów mieszkalnych Krzywe Koło miało w drugiej połowie XV wieku 2 słodownie oraz ogród w posesji narożnej (przy Nowomiejskiej). Działki były niewielkie - o głębokości 15-20 m z wąską przymurną uliczką na tyłach o szerokości 2 metrów. Zamieszkiwali tu wówczas: aptekarz, rzemieślnicy różnych zawodów, a głównie złotnicy.
Pożar w 1607 roku zniszczył prawie wszystkie domy, odbudowa w wieku XVII - głównie w stylu późnego renesansu lub wczesnego baroku. Od czasów Zygmunta III pod numerem 6 znajdowała się przez ok. 200 lat, szkoła dla sierot bractwa św. Benona
Domy murowane wznoszono od w. XVI. W połowie XVII wieku mieścił się tu zajazd wozów pocztowych (nr 10, hip. 186).
W roku 1776 Engel prowadził na Krzywym Kole pierwszą w Warszawie drukarnię nut muzycznych, a na początku XIX wieku działała tu drukarnia Dąbrowskiego, Zawadzkiego i Rakoczego. W 1790 mieszkało tu prawie 600 mieszkańców co może świadczyć nawet o przeludnieniu na tej ulicy.
Zamieszkiwali tu: urzędnicy, wojskowi, nauczyciele i rzemieślnicy, kupcy oraz szynkarze. Mieszkało tu aż 7 muzyków i organistów (m.in. Jan Stefani autor muzyki do "Krakowiaków i Górali"), a także rzeźbiarz królewski Lebrun autor posągów w Łazienkach i Zamku
Zabudowa zniszczona 1944, odbudowana 1951-57.
Połączone między sobą podwórza strony nieparzystej, wspólne z podwórzami kamienic Strony Dekerta Rynku, tworzą częściowo lapidarium Muzeum Historycznego m. st. Warszawy. |

Rysunek Józefa Ejsmonta
"Podwórze poczty na Krzywym Kole"
Tu
znajdowała się pierwsza poczta warszawska ok. 1790 roku.
Przesyłki odchodziły wtedy z Warszawy 4-5 razy w tygodniu. Z Krzywego
Koła placówkę pocztową przeniesiono na ul. Dziekańską, która od
trąbki pocztowej zmieniła nazwę na Trębacką. Ulica istnieje do dziś,
tylko poczty już tam nie ma. |