Ulica Freta - Nowe Miasto Warszawa

Freta cz.2

ulica Freta cz.2
Ulica Freta rozpoczyna numerację od ulicy Mostowej i biegnie od Barbakanu w kierunku północnym (wzdłuż Wisły). Końcowa numeracja kamienic to skrzyżowanie z ul. Franciszkańską i Kościelną, gdzie dalej już jako ul. Zakroczymska. Ulica początkowo szeroka od Długiej do Świętojerskiej, następnie przechodzi w wąską uliczkę aż do Rynku Nowego Miasta, gdzie znów biegnie szeroko do kościoła św. Franciszka. Niegdyś ulica przedmiejska - prowadząca ze Starego Miasta w kierunku Zakroczymia. W XIV w. pomiędzy płn. bramą fortyfikacji Starej Warszawy (późniejsza Brama Nowomiejska i Barbakan), a obecną Świętojerską utworzonowydłużony plac przedmiejski o wymiarach 200 x 20 m, po obu stronach którego zaczęła powstawać zabudowa drewniana. Nazwa odnotowana w 1427 oznaczała początkowo nieuprawne pole, a od XV w. przedmieście.
Z uwagi na obszerność materiału informacje o ulicy Freta podzielono na dwie części:
1) obejmuje odcinek od Mostowej i Długiej do Świętojerskiej,
2) obejmuje odcinek od Świętojerskiej do Franciszkańskiej i Kościelnej.

Freta (od Świętojerskiej do Franciszkańskiej) 17 - 55

Freta 17 - kamienica Kalińskich

Kamienica Kalińskich. Kamienica narożna - z ul. Świętojerską.
Kamienica dwiewięcioosiowa od strony Świętojerskiej i pięcioosiowa od strony Freta. Wybudowana przed 1770 r. W latach 80-tych XVIII w. własność szlachcica Franciszka (Stanisława?) Dąbrowskiego. Po pożarze w XIX w. restaurowana. Całkowicie zburzona w 1944 r. Odbudowana w latach 1950-54 pod kierunkiem architekta Stanisława Szurmaka. Odtworzono budynek zgodnie ze stanem sprzed zburzenia. Sgrafitta zespołu pod kier. Bohdana Urbanowicza.
Freta 17 to jeden adres dla wydawało by się dwóch kamienic obok - tu widok od Świętojerskiej, gdzie przez wiele lat działał punkt wszelkich usług poligraficznych -"Verso", cieszący się zasłużoną popularnością. Ostatnio była tu krótko galeria sztuki.
Część prawa -
Przez wiele lat mieścił się tu sklep "Podkomorzanka" (słodycze i wina), teraz bar mleczny kontynuując dawne tradycje, bo na początku XIX w. mieściła sie w tym miejscu kawiarnia Rudolfa Miniego (Szwajcara) słynąca z ciast i nie znanego w ówczesnej Warszawie ponczu.

Freta 19 - kamienica Pikiermana

Kamienica Pikermana
Dwupiętrowa, trójosiowa z klasycystyczną fasadą.
Istniała w 1770 r. - odnotowana jako własność Pikermana. Remontowana w latach 1844-47 dla Jakuba Heyny (kotlarza) przypuszczalnie według projektu Szymona Bogumiła Zuga.
W drugiej połowie XIX w. dodano dwie facjatki na dachu.

W 1944 całkowicie zburzona. Odbudowana w 1955 r. zgodnie ze stanem sprzed zniszczenia.

Na parterze mieści się "Elephant Belgian Pub" specjalizujący się w piwach belgijskich - tel. 532 742 400

Freta 21 - kamienica Kawczyńskich

Dwupiętrowa, trójosiowa, wybudowana ok 1734 r. dla rodziny Kawczyńskich. Pozostawała w rękach tej rodziny co namniej przez następne półwiecze. Przebudowana zapewne e końcu XVIII w. stała się domem dwupiętrowym i trójosiowym z oficyną poprzeczną usytuowaną na tyłach parceli.
W początkach XX w kamienicę nadbudowano o jedno piętro.

W 1944 dom całkowicie zburzony. Odbudowany w 1955 bez trzeciego piętra i oficyny, zgodnie ze stanem fasady sprzed zniszczenia.

Antiqua et Moderna - galeria i antykwariat aukcyjny
tel. 22 831 54 72

Freta 23 - kamienica Bołchowiczów

Kamienica Bołchowiczów. Dwupiętrowa, trójosiowa, wybudowana przed 1770 r. W pocz. XX w. nadbudowana o jedno piętro.
W początkach XX w. nadbudowano trzecie piętro lekko cofnięte względem fasady.
Częściowo zburzona w 1944. Ocalały znaczne partie fasady do wysokości drugiego piętra. Odbudowana w 1955 r. pod kier architekta Stanisława Szurmaka. Wystrój odtworzono zgodnie ze stanem sprzed zniszczenia.

Freta 25 - kamienica Głosińskiego

Kamienica wzniesiona po 1784 na działce o podwójnej szerokości w miejscu domu drewnianego. Dom o charakterze pałacowym zbudowano na dwóch dawnych posesjach. Prawdopodobnie autorem projektu był Efraim Szreger. Dom o bogatej ornamentyce, bogatych dekoracjach z zachowaną kutą balustradą balkonu. W końcu XIX w. dom podwyższono o kondygnację mansardy.
Kamienica spłonęła w 1944, zachowując mury magistralne i kompletny wystrój fasady. Odbudowana bez mansardy i oficyn ok. 1951 wg. proj. Anny i Stanisława Szurmaków. Kamienica jest rzadkim przykładem w pełmi autentycznej i kompletnej fasady XVIII-wiecznej na terenie Nowego Miasta.
W niektórych dawnych przewodnikach określna jako kamienica "Pod Łabędziem" od herbu dawnego fundatora - wizerunek łabędzia nie zachował się.

Lewą część parteru zajmuje Dom Mody "Samuel" o znanej renomie - wysoko notowany w rankingach firm odzieżowych
tel. 22 831 82 42
Część prawą parteru zajmuje - galeria renomowanego domu aukcyjnego "Ostoya" - tel. 22 635 55 78

Freta 27

W miejscu obecnej kamienicy w 1558 roku stał dwukondygnacyjny dom drewniany Żmijewskich, w 1734 Dyniewiczów i kamieniczka Szymańskiego. Przed 1770 wybudowano dwie kamienice dla Piotra Hawermana prezydenta Nowej Warszawy.
W latach 1910-14 przebudowano i połączono oba domy - powstał budynek podobno aż o siedmiu kondygnacjach (z dachem). Połączone kamienice miały w osi środkowej przejazd bramny.
W 1944 dom spalony. W 1946 resztki rozebrano. Ok 1955 kamienica została zrekonstruowana do wysokości dwóch pięter, powstał krużganek i przejście dla pieszych łączące Freta z ulicą Koźlą.

Przez wiele lat na parterze domu funkcjonowała świetnie zaopatrzona księgarnia, później sklep z art. kosmetycznymi, obecnie
artykuły spożywcze czyli Carrefour Express tel. 801 200 000

Freta 29 - kamienica Kubasiewiczów,
"Pod Okiem Opatrzności"

Kamienica wzniesiona została ok 1770 -73 prawdopodobnie wg projektu Jakuba Fontany dla rodziny Kubasiewiczów. (dawniej w tym miejscu stał drewniany dworek tej rodziny). Od 1792 kamienica cyrulika Stanisława Koszewskiego. Na przełomie XIX i XX w. przebito duże otwory witryn w przyziemiu, wymieniono balkon na żeliwny oraz urządzono trzecie piętro w mansardowym dachu
W 1944 dom spłonął, a fasada częściowo zawaliła się,
Odbudowana w latach 1951-54 pod kierunkiem Elżbiety Kienitz-Trembickiej.
Bogata klasycystyczna fasada z pilastrami jońskimi. W osi środkowej - naczółek trójkątny z motywem Oka Opatrzności - podczas odbudowy zrezygnowano z tego motywu.

Na parterze działa firma Love Poland Design specjalizująca się w wysmakowanych pamiątkach związanych z Warszawą
tel. 577 977 211

Freta 31 - kamienica Jana Alfonsa Jasińskiego

Kamienica "Wójtowska" Dwupiętrowa, trójosiowa z późno klasycystyczną, empirową fasadą. Dom wójta (drewniany) był w tym miejscu w 1428 r. Murowany dom wójtostwa Nowej Warszawy postawiono tu w 1734 r.
Kamienica projektu Fryderyka Alberta Lessla zbudowana w 1820-21 dla kupca Jana Jakuba Jasińskiego. W 1911 nadbudowana do 4 pięter dla płk. Wolickiego.

W 1944 kamieniczka spłonęła, zachowując fasadę wraz z wystrojem. W 1946 obniżono ją do pierwotnej wysokości dwóch pięter.
Odbudowana w l. 1951-54 pod kier. architektów Anny i Stanisława Szurmaków - przywracając stan sprzed nadbudowy.

Na parterze działa restauracja "ŻYTO" specjalizująca się w kuchni ukraińskiej tel. 530466838

Freta 33

W tym miejscu stał przed 1734 r. drewniany dom ławnika Kasnera. Dom murowany ok 1770 przeszedł w ręce Dębskich, następnie Kulczyńskich (1784). Pierwotny wystrój fasady uległ przekształceniom w XIX w.
W 1850 od strony Koziej stanął drugi dom frontowy. Obie kamienice w latach 1912-13 nadbudowano do wysokości 4 pięter (właściciel - Seweryn Kardaszyński).
Dom spłonął w 1944 r. W 1946 obniżono go do pierwotnej wysokości dwóch kondygnacji, a podczas odbudowy w 1955 nadbudowano drugie piętro zachowując oryginalną formę kamienicy.

Od wielu lat funkcjonuje tu restauracja z ogródkiem letnim "Freta 33" tel. 538 340 396

Freta 35 - kamienica Franciszka Salwatora

Kamienica Franciszka Salwatora wybudowana ok 1770 r.
W 1784 posesja należała do Pisarskich. W 1825 - własność Jana Fryderyka Schlüsslera - mydlarza. W 1834 z inicjatywy Tomasza i Magdaleny Würsterów restaurowana i rozbudowana o kamienicę od strony Koźlej przez arch. Alfonsa Kropiwnickiego.
Przed 1914 kamienicę nadbudowano dla Marii Skorupkowej dodając od frontu dwa piętra
Zburzona częściowo w 1944 r. odbudowana w latach 1951-54 pod kierunkiem arch. Stanisława Szurmaka.
Rekonstrukcję oparto na obrazie olejnym Aleksandra Lessera z 1831 r. - Rynek Nowego Miasta.

Freta 37 - kamienica Adama Kopanki

Kamienica wzniesiona dla Adama Kopanki w 1778 r. wg projektu architekta Szymona Bogumiła Zuga, na miejscu dworku drewnianego Kopanki.
Zniszczona w 1944 r. - odbudowana w latach 1951-54 pod kierunkiem architekta Jana Pawłowskiego. Balkon z obramieniem, tablica z datą 1678 czyli A(nno) MDCCLXXVIII
oraz w osi środkowej we frontonie medalion z inicjałami (widać obecnie J.L. choć powinno być A.K. - od nazwiska właściciela - błędnie odczytano dawny zapis ikonograficzny). Całość wieńczy wazon.
Najwierniej odbudowana fasada XVIII wiecznej kamieniczki.

W kamienicy od wielu lat działa restauracja "Fret@Porter"
tel. 22 635 20 55

Freta 39

Przed 1734 r. wybudowano tu kamieniczkę dla Wernera, gminnego miasta Nowej Warszawy. Przed 1770 jest własnością Salwatorów, a w 1784 do Eyzbacha. Nowa kamienica wybudowana ok 1790 r. Jednopiętrowa, pięcioosiowa. Wyróżniała się wyjątkowo wysokimi kondygnacjami.
Spłonęła w 1944. Odbudowana w latach 1955-57 zmieniając całkowicie wystój fasady - stylizując na epokę baroku saskiego.
W medalionach umieszczono podobizny artystów: Władysława Skoczylasa (1883-1934), Felicjana Szczęsnego Kowarskiego (1890-1948) i Tadeusza Breyera (1874-1952).
Kamienica ta po wojnie należała do Przedsiębiorstwa Elektronicznej Aparatury Pomiarowej "Eureka" gdzie była fabryczka aparatury pomiarowej do czołgów. Od 2005 roku jest własnością miasta st. Warszawa (wspólna nieruchomość z Koźlą 12). W tej kamienicy funkcjonowała restauracja - klub "Le Madame" i galeria "Ona" .

Freta 41 - kamienica Markowskiego

W 1734 istniała tu kamieniczka Zdybałtowicza, gminnego miasta Nowej Warszawy. W obecnym kształcie wybudowana ok. 1770 r. W 1784 należała do Rzepnickich,
ok. 1830 nadbudowano piętro dla Anny Doroty z Hübnerów
i Jana Russo "majstra profesji mosiężniczej"

Dom spalony w 1944. Odbudowa w l. 1951-54 pod kierunkiem Stanisława Szurmaka

Przez kilka lat działało tutaj biuro nieruchomości "Starówka"

Na parterze funkcjonuje retauracja specjalizująca się w kuchni włoskiej "Nonna Rita" tel. 884 903 488

Freta 43 - kamienica Magierowskich

Dwupiętrowa, trójosiowa. Wybudowana przed 1770 r. dla Jakuba Magierowskiego. Wystrój fasady zmieniono zasadniczo w drugiej połowie XIX w. W końcu XVIII lub na początku XIX w. powstał drugi dom frontowy od ul. Koźlej połączony oficyną ze starszą kamienicą.
W 1944 zespół budynków został wypalony, a fasada domu frontowego uległa zburzeniu do parteru. W 1946 rozebrano dom tylny i oficynę. Kamienicę frontową zrekonstruowano pod kier. Stanisława Szurmaka (nowy wystrój fasady) w 1955.

W kamienicy funkcjonuje "Kosmetyczny Instytut Dr Irena Eris" - salon piękności i odnowy biologicznej tel. 728 877 281

Freta 45 - kamienica Krauzego

Wybudowana przed 1770 r. jako dom dwupiętrowy i trójosiowy. Wystrój fasady zmieniony w drugiej połowie XIX w. Ok. 1818 wybudowano dom tylny zwrócony fasadą w kierunku Koźlej. W latach dwudziestych XX w. kamienicę frontową nadbudowano dodając piętro i mansardę.

W 1944 budynek uległ całkowitemu zburzeniu. W 1946 rozebrano zachowane mury domu tylnego oraz częściowo zachowanej oficyny. Kamienicę frontową zrekonstruowano w 1955 jako dom dwupiętrowy z nowym wystrojem fasady.

Obecnie działała tu pizzernia "Zona Italiana" również specjalizując się w potrawach włoskich - tel. 511 030 721

Freta 47 - kamienica Piazollego

Kamienica Piazollego (Picolego?).
Wybudowana przed 1770 r. jako dom dwupiętrowy i trójosiowy. W 1784 własność Ciekierskich.
W 1914 próbowano kamienicę nadbudować ale prace przerwano - groźba zawalenia. Nadbudowę wykonano dopiero w latach 20-tych XX w.

W 1944 dom spłonął. Rekonstrukcji dokonano w 1955 r.

Przez wiele lat działałała tu sklep z płytami, potem kawiarnia "Helicon Jazz Cafe", a następnie – "KucinAlina" - restauracja włoska Aliny Suder, dietetyczki i prezenterki telewizyjnej.

Freta 49 - kamienica Karaszewicza

Wybudowana przed 1770. Dwupiętrowa i trójosiowa. Kamienicę uzupełniała oficyna płn., a przed 1818 wybudowano jeszcze kamieniczkę zwróconą frontem ku ulicy Koźlej. Kamienicę frontową zrekonstruowano w 1955.

Freta 51 - kamienica Neybauma

Wzniesiona ok 1760 r. dla Antoniego Neybauma.
W 1944 r. spalona. odbudowana w l. 1951-54 pod kier. Stanisława Szuramaka.

Kamienica niegdyś ozdobiona rokokową dekoracją z wyobrażeniem Oka Opatrzności, stąd zwana także "Pod Okiem Opatrzności".

Przez kilka lat działała tu kawiarnia "Polyester Cafe" - obecnie sklep "SMAKOVIA" warzywa-napoje-alkohole

Freta 53 - kamienica Karaszewicza

Dwupiętrowa, trójosiowa - wzniesiona ok 1770 r. dla Józefa Karaszewicza (Karasiewicza?). W I połowie XIX w. odnawiana z przekształceniem elewacji.
Po 1900 kamienicę nadbudowano dla Feliksa Rappaporta.
Zburzona w 1944. Odbudowana w latach 1951-54 pod kier. Stanisława Szurmaka.

Freta 55

W tym miejscu stał kiedyś dom drewniany Węgrzynowicza, po 1784 r. wybudowano kamienicę dwupiętrową - narożną (z ul. Franciszkańską). Nie zachowały sie dokumenty o wystroju tej kamienicy w XVIII w.
W końcu XIX w. dom nadbudowano o dwa piętra.
W 1944 r. całkowicie zburzona - odbudowana w 1955 r. jako dom dwupiętrowy z nowym wystrojem fasady (polichromia o motywach figuralnych i martwej natury)

Na parterze kamienicy mieści się sklep spożywczy - "Top-Market" tel. 22 831 44 16

Freta (od Świętojerskiej do Kościelnej) 24 - 52

Freta 24 - kamienica Chroniewskiego

W 1734 była tu kamieniczka rajcy Rybaczewskiego, następnie dom Chroniewskich w latach 70 i 80-tych XVIII w.

W drugiej połowie XIX w należała do rodziny Glogerów, znanej warszawskiej rodziny cukierników (cukiernia po przeciwnej stronie Freta)

Zburzona w 1944. Odbudowana w latach 1951-55 pod kier. arch. Stanisławy i Jerzego Dutkiewiczów z dodaniem kamiennego portalu o cechach barokowych.

Na parterze kawiarnia - naleśnikarnia "Czytadło"
tel. 797 640 800

Freta 26 - kamienica Kumelskiego

Wybudowana przed 1770 jako dom dwupiętrowy i trójosiowy. W rękach Kumelskich pozostawał przez lata 70 i 80-te XVIII w.
Kamienica zburzona w 1944, została zrekonstruowana bez oficyn w roku 1955. W miejscu dwóch facjatek dachowych istniejących przed 1944, wprowadzono trzy nowe odpowiadające rytmowi osi okiennych.

W poprzednich latach funkcjonował tu sklep odzieżowy "Butik Hybrique" - obecnie sklep z pamiątkami.

Freta 28

W 1734 istniała w tym miejscu kamieniczka Malickiego, pisarza radzieckiego Nowej Warszawy. Obecna wybudowana została przed 1784 jako dom dwupiętrowy i czteroosiowy (dla Gralkowicza?). Dom nadbudowano w drugiej połowie XIX w. o trójosiową kondygnację mansardy.

Zburzony w 1944, został zrekonstruowany w 1955 bez oficyn i mansardy.

Freta 30

Kamienica wzniesiona po 1734 jako trójosiowy dom piętrowy.
W latach 60., 70. i 80. XVIII w. dom należał do Wątrobowiczów.
Niemal całkowicie zburzony w 1944, został odbudowany w 1955 bez zmian wystroju.

W tym domu mieści się cukiernia "Pięć Ciastek" znana ze wspaniałych wyrobów cukierniczych, ciast i pieczywa
- tel. 608 334 966

Freta 32 - kamienica Breyna

Kamienica Breyna (zwana okresowo również "Pod Okiem Opatrzności"), Dwupiętrowa, trójosiowa.
Wybudowana ok 1770 r. o wystroju późnobarokowym.
W 1784 właścicielami byli Nowaczyńscy. Początkowo dwupiętrowa i trójosiowa z wystrojem barokowym.
W połowie XIX w. nadbudowana o trzecie piętro z jedną facjatą.
Zburzona w 1944 r. Odbudowana w latach 1955 pod kier. arch. Stanisławy i Jerzego Dutkiewiczów (bez oficyn). Obecny stan to kamienica dwupiętrowa z trzema facjatkami zamiast jednej - dobrze zachowana dekoracja XVIII w,

Przez kilka lat funkcjonował tu duży sklep spożywczy "Delikatresy Groszek",
Obecnie działa tu kafeteria "Bella" tel. 608 136 027 ciesząca się dużą popularnością wśród turystów - otwarte od 9:00 rano.

Freta 34 - kamienica Weynizerowska

Kamienica Wenizerowska (Weynizerowska). Dwupiętrowa, czteroosiowa .
W 1734 kamieniczka gminnego Nowej Warszawy - Weynizera. Obecna wybudowana ok 1770 r. Wystrój kamienicy pochodzi z lat 60. XIX w.

Dom spalony w 1944 r. odbudowany w 1955 zgodnie ze stanem przedwojennym

Freta 36

W 1734 istniała tu kamieniczka Trąbalskiego, rajcy Nowej Warszawy. Obecna kamienica została wybudowana przed 1770 r. jako dom dwupiętrowy, trójosiowy być może dla Minasiewiczów. Przed 1784 przeszła w ręce Weynizera.
Pierwotny wystrój fasady został zmieniony w latach 60. XIX w.
Kamienica spalona i częściowo zburzona w 1944, została odbudowana w 1955 bez większych zmian w wystroju.

Freta 38 - niegdyś adres Rynek Nowego Miasta 11

Zdjęcie z 2018 roku - na pierwszym planie - słynny ogródek "bujany" czyli jedyny w swoim rodzaju ogródek letni z siedzeniami w formie delikatnych huśtawek. Niestety obecnie zlikwidowany;
W tle restauracja "Boruta" istniejąca tu od początku lat 90-tych XX w. obecnie posiada dwie sale konsumpcyjne, które mogą przyjąć równocześnie ok 80 osób. Ogródek letni także jest, ale skromniejszy, przytulony do budynku.
Rezerwacje: 22 831 61 97, 508 339 006

Freta 44

Niegdyś kamienica ta nosiła numer 46. Dwupiętrowa, trójosiowa, wybudowana ok. r. 1762-1770 dla Scharfenbergowej. W XIX zmiana dekoracji fasady.
W l. 1911-12 kamienicę nadbudowano dla Kazimierza Ramutowskiego - podwyższenie o 2 piętra.

W 1944 dom całkowicie zburzony.
Odbudowany w 1955 r.

Freta 46

Kamienica dwupiętrowa, trójosiowa - wspólna historia z kamienicą pod nr 44 i wspólna numeracja 44/46

Freta 48

Kamienica powstała ok 1770 r. - w 1784 należała do Taczyńskiego, następnie Cyborta. Dwupiętrowa, fasada pięcioosiowa. W 1891 prace renowacyjne prowadził architekt Stanisław Adamczewski.
W 1944 wypalona, odbudowana w 1955 r.

Kilka lat temu w lokalu po lewej stronie działała restauracja "Pod Kogutem", a po prawej zakład fryzjerski (obecnie sklep z pamiątkami).

Freta 50

Wybudowana ok 1770 r. W 1784 własność Gleicha, dwupiętrowa, trójosiowa, nadbudowana w XIX w. o trzecie piętro.
W 1944 dom spalony. odbudowany w 1955 z nowym wystrojem
i dwoma facjatami.

Gabinet Neurologopedyczno-Pedagogiczny "La-Li" dr Adrianna Alicja Fronczak

Freta 52

Kamienica "Pod Matką Boską Łaskawą".
Narożna z ul. Kościelną, dwupiętrowa.
W 1762 istniał tu dom murowany, wyburzony przed 1809 dla poszerzenia ul Kościelnej. Kamienica ta w 1784 należała do Guńskiego (rzeźnika), w 1856 odnawiana dla kapitanowej Elżbiety z Olszewskich Góreckiej (zapewne przez budowniczego Aleksandra Ordona).
W 1944 spalona. Odbudowana w latach 1951-54 pod kierunkiem Stanisława Szurmaka.

Na parterze budynku zbajduje się przychodnia stomatologiczna (wejście od Kościelnej 17).

W niszach znajdowały się zapewne już w XVIII w. rzeźby przedstawiające Baranka i Matkę Boską (jak podaje Ryszard Mączyński była to Madonna w typie Łaskawej, trzymająca w dłoniach złamane strzały, uznawana za szczególną opiekunkę w przypadku zarazy). Rzeźby te usunięto w 1955 r. - znajdują się na dziedzińcu klasztoru Franciszkanów przy ul. Zakroczymskiej.
Miejsce dawnych rzeźb zajęła rzeźba Diany i dzika autorstwa rzeźbiarki Danuty Kolarskiej.