ulica Nowomiejska
Historia ulicy: Ulica wytyczona podczas lokacji miasta w końcu XIII w. Prowadzi od zachodniego narożnika Rynku Starego Miasta i ul. Wąski Dunaj do Freta, Długiej i Mostowej. Pierwotnie sięgała tylko do murów miejskich (Brama Nowomiejska - później przekształcona w Barbakan). W XIV i XV w. zabudowa ulicy - wyłącznie drewniana. Pierwszy dom murowany pojawił się ok. 1505 r. - pawła Szeląga (nr. 17). Dopiero w połowie XVI w. rozpoczęła się intensywna wymiana drewnianych domów na murowane, były to domy późnogotyckie pietrowe, lub dwupiętrowe. Część kamienic stanowiła oficyny kamienic rynkowych (strona Dekerta), część posiadała zabudowę gospodarczą na tyłach głębokich działek (frontem do Wąskiego Dunaju). W drugiej połowie XVI w. domy sporadycznie nadbudowywano, nawet do wysokości czterech kondygnacji (kamienica nr. 15). Na przełomie XV i XVI w ulica była zamieszkała głównie przez rzemieslników, ale w drugiej połowie XVI w. już przez bogatych mieszczan, głównie kupców.
Przed Bramą Nowomiejską istniał już w XIV w. plac targowy, czyli miejsce postoju dla wozów, podczas dni targowytch i jarmarków. W pierwszej połowie XIV w. rozpoczęto budowę kościoła i szpitala św. Ducha u zbiegu Nowomiejskiej i traktu Sochaczewskiego (dzisiejsza ulica Długa). Po drugiej stronie przy ul. Mostowej (nr. 26) mieściła się łaźnia miejska (przywilej z 1376 r.). W wielkim pożarze miasta w 1607 r. spłonęła także cała zabudowa przedbramna (zespół św. Ducha), a w obrębie murów domy nr 3, 7 i 11. Z czasem budynki gospodarcze zastępowano kamienicami dwu i trzypiętrowymi, często z zastosowaniem nadbudów tzw. latarni. Ulicę zamieszkiwali głównie rzemieślnicy, których powoli zastępowali patrycjusze. Pod koniec XVIII w. ulicę zamieszkiwało ok 700 osób z czego 25% stanowiła szlachta. W kamienicy nr. 12 "Pod Złotym Orłem" mieściła się jedna z pierwszych w Warszawie - kawiarnia Francuza P. Duvalla. W Bramie Nowomiejskiej funkcjonowała księgarnia Macieja Szczepańskiego. W 1818 zburzono obie Bramy Nowomiejskie i część domów, a w tym miejscu powstało targowisko, które istniało przez cały wiek XIX. Miejsce to zabudowano kamienicą dwupiętową nr 26 (róg Mostowej). Po 1830 r. wyprowadziła się bogatsza warstwa mieszkańców, a ich miejsce zajęli głównie kupcy i rzemieślnicy żydowscy.
We wrześniu 1939 częściowemu zniszczeniu uległa kamienica nr 1. Podczas Powstania Warszawskiego w 1944 uporczywe walki i późniejsze podpalenia przez Niemców doprowadziły do niemal zupełnego zniszczenia zabudowy. Po wojnie wyburzono pozostałości domów od nr 16 do 24 oraz jedną z kamienic pod nr 17. Odsłonięto pozostałości Barbakanu , choć odsłoniete fragmenty murów miejskich wyszły z działań wojennych niemal bez szwanku, Wypalone mury pozostałych kamienic rozbierano przed przystąpieniem do rekonstrukcji, wykonannej dośc wiernie, poza kamienicami 12 i 26, które stanowią współczesne choć stylizowane kreacje (zob. J. Zieliński - Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy).
Historia ulicy: Ulica wytyczona podczas lokacji miasta w końcu XIII w. Prowadzi od zachodniego narożnika Rynku Starego Miasta i ul. Wąski Dunaj do Freta, Długiej i Mostowej. Pierwotnie sięgała tylko do murów miejskich (Brama Nowomiejska - później przekształcona w Barbakan). W XIV i XV w. zabudowa ulicy - wyłącznie drewniana. Pierwszy dom murowany pojawił się ok. 1505 r. - pawła Szeląga (nr. 17). Dopiero w połowie XVI w. rozpoczęła się intensywna wymiana drewnianych domów na murowane, były to domy późnogotyckie pietrowe, lub dwupiętrowe. Część kamienic stanowiła oficyny kamienic rynkowych (strona Dekerta), część posiadała zabudowę gospodarczą na tyłach głębokich działek (frontem do Wąskiego Dunaju). W drugiej połowie XVI w. domy sporadycznie nadbudowywano, nawet do wysokości czterech kondygnacji (kamienica nr. 15). Na przełomie XV i XVI w ulica była zamieszkała głównie przez rzemieslników, ale w drugiej połowie XVI w. już przez bogatych mieszczan, głównie kupców.
Przed Bramą Nowomiejską istniał już w XIV w. plac targowy, czyli miejsce postoju dla wozów, podczas dni targowytch i jarmarków. W pierwszej połowie XIV w. rozpoczęto budowę kościoła i szpitala św. Ducha u zbiegu Nowomiejskiej i traktu Sochaczewskiego (dzisiejsza ulica Długa). Po drugiej stronie przy ul. Mostowej (nr. 26) mieściła się łaźnia miejska (przywilej z 1376 r.). W wielkim pożarze miasta w 1607 r. spłonęła także cała zabudowa przedbramna (zespół św. Ducha), a w obrębie murów domy nr 3, 7 i 11. Z czasem budynki gospodarcze zastępowano kamienicami dwu i trzypiętrowymi, często z zastosowaniem nadbudów tzw. latarni. Ulicę zamieszkiwali głównie rzemieślnicy, których powoli zastępowali patrycjusze. Pod koniec XVIII w. ulicę zamieszkiwało ok 700 osób z czego 25% stanowiła szlachta. W kamienicy nr. 12 "Pod Złotym Orłem" mieściła się jedna z pierwszych w Warszawie - kawiarnia Francuza P. Duvalla. W Bramie Nowomiejskiej funkcjonowała księgarnia Macieja Szczepańskiego. W 1818 zburzono obie Bramy Nowomiejskie i część domów, a w tym miejscu powstało targowisko, które istniało przez cały wiek XIX. Miejsce to zabudowano kamienicą dwupiętową nr 26 (róg Mostowej). Po 1830 r. wyprowadziła się bogatsza warstwa mieszkańców, a ich miejsce zajęli głównie kupcy i rzemieślnicy żydowscy.
We wrześniu 1939 częściowemu zniszczeniu uległa kamienica nr 1. Podczas Powstania Warszawskiego w 1944 uporczywe walki i późniejsze podpalenia przez Niemców doprowadziły do niemal zupełnego zniszczenia zabudowy. Po wojnie wyburzono pozostałości domów od nr 16 do 24 oraz jedną z kamienic pod nr 17. Odsłonięto pozostałości Barbakanu , choć odsłoniete fragmenty murów miejskich wyszły z działań wojennych niemal bez szwanku, Wypalone mury pozostałych kamienic rozbierano przed przystąpieniem do rekonstrukcji, wykonannej dośc wiernie, poza kamienicami 12 i 26, które stanowią współczesne choć stylizowane kreacje (zob. J. Zieliński - Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy).
Nowomiejska 1 - 17
Nowomiejska 1, hip. 179 - "Pod Syreną"
Kamienica miejska narożna ul. Wąski Dunaj. Pierwotnie działka miejska, na której w. XV-XVI mieściły się: postrzygalnia, kramy rzeźnicze i piekarskie (restaurowane 1561 za szafarstwa Filipa Szlichtinga) oraz dom miejski wzmiankowany 1537, wydzierżawiony postrzygaczowi. Przed 1655 wzniesiona kamienica miejska (1659 nieskończona, restaurowana 1675-80), która zajęła część szerokości ul. Wąski Dunaj. W 1743 dwukondygnacjowa, czteroosiowa, z takąż oficyną wzdłuż Wąskiego Dunaju. Ok. 1780 gruntownie przebudowana i podwyższona do czterech kondygnacji.
1790 określana jako płytka, z dwiema oficynami przedzielonymi wąskim podwórzem; na elewacji frontowej miała płaskorzeźbę przedstawiającą herb miasta - syrenę na tarczy. U schyłku życia mieszkał tu prezydent Starej Warszawy Jan Dekert (zm. 1790). Przed 1819 niszczejącą kamienicę puszczono w dzierżawę wieczystą; z czasem stała się własnością prywatną. 1811 mieściła drukarnię, w w. XIX szynk staromiejski.
Kamienica miejska narożna ul. Wąski Dunaj. Pierwotnie działka miejska, na której w. XV-XVI mieściły się: postrzygalnia, kramy rzeźnicze i piekarskie (restaurowane 1561 za szafarstwa Filipa Szlichtinga) oraz dom miejski wzmiankowany 1537, wydzierżawiony postrzygaczowi. Przed 1655 wzniesiona kamienica miejska (1659 nieskończona, restaurowana 1675-80), która zajęła część szerokości ul. Wąski Dunaj. W 1743 dwukondygnacjowa, czteroosiowa, z takąż oficyną wzdłuż Wąskiego Dunaju. Ok. 1780 gruntownie przebudowana i podwyższona do czterech kondygnacji.
1790 określana jako płytka, z dwiema oficynami przedzielonymi wąskim podwórzem; na elewacji frontowej miała płaskorzeźbę przedstawiającą herb miasta - syrenę na tarczy. U schyłku życia mieszkał tu prezydent Starej Warszawy Jan Dekert (zm. 1790). Przed 1819 niszczejącą kamienicę puszczono w dzierżawę wieczystą; z czasem stała się własnością prywatną. 1811 mieściła drukarnię, w w. XIX szynk staromiejski.
Po zniszczeniu 1944 zachowane mury do I p. i częściowo sklepienia parteru. Odbudowana 1953-54 wg proj. Stanisława Żaryna wg stanu sprzed 1944 zachowującego układ parteru z połowy w. XVII i fasadę z czasu rozbudowy z ok. 1780 (rekonstrukcja rzeźb dokładna); wyburzono oficynę sąsiadującą z kamienicą nr 3, powiększono oficynę od Wąskiego Dunaju (nr 2) o zabudowę dawnego podwórza. - Klasycystyczna. Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem. Fasada czteroosiowa, z narożnikiem wzmocnionym lekkim występem, zeskarpowanym w przyziemiu. Kondygnacje rozdzielone gzymsami, okna w profilowanych opaskach; nad środkowymi na I p. trójkątne przyczółki i girlandy. Na I p. koliste tarcze z girlandami, na II p. w dwóch środkowych płycinach zwierzęce głowy trzymające draperie, na osi kartusz nałożony na gzyms.
Elewacja od Wąskiego Dunaju czteroosiowa, ujednolicona z trójosiową elewacją niższej o jedno piętro oficyny (ul. Wąski Dunaj nr 2). Rzecz charakterystyczna - brak Syreny.
Elewacja od Wąskiego Dunaju czteroosiowa, ujednolicona z trójosiową elewacją niższej o jedno piętro oficyny (ul. Wąski Dunaj nr 2). Rzecz charakterystyczna - brak Syreny.
Na parterze kamienicy znajduje się znany i lubiany bar "Przy Dunaju"
Idealne miejsce dla wycieczek i samotnych turystów na szybka przekąskę.
Także zapiekanki z okna i ogródek na Rynku. tel. 228313809
Idealne miejsce dla wycieczek i samotnych turystów na szybka przekąskę.
Także zapiekanki z okna i ogródek na Rynku. tel. 228313809
Nowomiejska 3, hip. 178 - kamienica Sebastianowska, Skałka, Balcerowska.
W latach 1450-93 dom należący do Sandki Ruczkiej i jej spadkobierców.
W dokumentach 1496 wymieniony dom z ogródkiem. Od 1522 własność Sebastiana Hinczy, wraz z łączącą się pod kątem prostym działką ul. Wąski Dunaj nr 4, która jako tylna część posesji ul. Nowomiejska nr 3 od tego czasu aż do ostatniej wojny w rękach tych samych właścicieli. 1523 dom drewniany, piętrowy lub z mieszkalnym poddaszem. Kamienica wzniesiona przed połówą XVI wieku, z wykorzystaniem wcześniejszej ściany sąsiedzkiej (zob. ul. Nowomiejska nr 5); wówczas dwutraktowa, dwukondygnacjowa, trzyosiowa, ze sklepionymi piwnicami i tylnym traktem parteru. 1597 zrujnowaną kamienicę nabył od spadkobierców Hinczy miecznik staromiejski Baltazar (Balcer) Jaworski, który po pożarze (1620?) dokonał gruntownej przebudowy. 1680 restaurowana przez kolejnego właściciela Szymona Czyżewskiego, gminnego Starej Warszawy. W w. XVIII właścicielami Duszeniowie.
Przed 1743 podwyższona do czterech kondygnacji, wówczas ukształtowana fasada. W 1754 lokatorami byli m.in. bp kijowski Józef Jędrzej Załuski, pisarz i bibliograf, oraz dysydent Marcin Kusz, konwisarz. W latach siedemdziesiątych w. XVIII mieścił się tu francuski "Kaffe Hauz". W w. XIX i XX częste zmiany właścicieli.
1944 zburzona całkowicie, zachowały się jedynie ściany szczytowe w parterze. Odbudowana 1953 wg proj. Stanisława Żaryna, z rekonstrukcją fasady sprzed 1944, przy skróceniu głębokości zabudowy o tylny trakt. - Czterokondygnacjowa. Ściany piwnic gotyckie: boczna od kamienicy nr 5 z 1523, pozostałe z poł. w. XVI; w ścianach bocznych i tylnej (dawnej międzytraktowej) wnęki; ponadto ślady schodów na ulicę i na parter, do 1953 szczątki kolebkowego sklepienia ostrołukowego. W dwu równoległych do siebie pomieszczemach parteru (d. sień i izba-sklep), zrekonstruowano na podstawie śladów lunet w ścianach szczytowych sklepienia kolebkowo-krzyżowe. Rozplanowanie pozostałych wnętrz nowe, z likwidacją klatki schodowej (weście schodami kamienicy ul. Nowomiejska nr 1).
Fasada trójosiowa. Przyziemie, w którym otwory w nowych kamiennych opaskach, oddzielone gzymsem. Okna w profilowanych opaskach z gzymsami podokiennymi, w drugiej i trzeciej kondygnacji również nadokiennymi. Gzyms wieńczący profilowany.
W latach 1450-93 dom należący do Sandki Ruczkiej i jej spadkobierców.
W dokumentach 1496 wymieniony dom z ogródkiem. Od 1522 własność Sebastiana Hinczy, wraz z łączącą się pod kątem prostym działką ul. Wąski Dunaj nr 4, która jako tylna część posesji ul. Nowomiejska nr 3 od tego czasu aż do ostatniej wojny w rękach tych samych właścicieli. 1523 dom drewniany, piętrowy lub z mieszkalnym poddaszem. Kamienica wzniesiona przed połówą XVI wieku, z wykorzystaniem wcześniejszej ściany sąsiedzkiej (zob. ul. Nowomiejska nr 5); wówczas dwutraktowa, dwukondygnacjowa, trzyosiowa, ze sklepionymi piwnicami i tylnym traktem parteru. 1597 zrujnowaną kamienicę nabył od spadkobierców Hinczy miecznik staromiejski Baltazar (Balcer) Jaworski, który po pożarze (1620?) dokonał gruntownej przebudowy. 1680 restaurowana przez kolejnego właściciela Szymona Czyżewskiego, gminnego Starej Warszawy. W w. XVIII właścicielami Duszeniowie.
Przed 1743 podwyższona do czterech kondygnacji, wówczas ukształtowana fasada. W 1754 lokatorami byli m.in. bp kijowski Józef Jędrzej Załuski, pisarz i bibliograf, oraz dysydent Marcin Kusz, konwisarz. W latach siedemdziesiątych w. XVIII mieścił się tu francuski "Kaffe Hauz". W w. XIX i XX częste zmiany właścicieli.
1944 zburzona całkowicie, zachowały się jedynie ściany szczytowe w parterze. Odbudowana 1953 wg proj. Stanisława Żaryna, z rekonstrukcją fasady sprzed 1944, przy skróceniu głębokości zabudowy o tylny trakt. - Czterokondygnacjowa. Ściany piwnic gotyckie: boczna od kamienicy nr 5 z 1523, pozostałe z poł. w. XVI; w ścianach bocznych i tylnej (dawnej międzytraktowej) wnęki; ponadto ślady schodów na ulicę i na parter, do 1953 szczątki kolebkowego sklepienia ostrołukowego. W dwu równoległych do siebie pomieszczemach parteru (d. sień i izba-sklep), zrekonstruowano na podstawie śladów lunet w ścianach szczytowych sklepienia kolebkowo-krzyżowe. Rozplanowanie pozostałych wnętrz nowe, z likwidacją klatki schodowej (weście schodami kamienicy ul. Nowomiejska nr 1).
Fasada trójosiowa. Przyziemie, w którym otwory w nowych kamiennych opaskach, oddzielone gzymsem. Okna w profilowanych opaskach z gzymsami podokiennymi, w drugiej i trzeciej kondygnacji również nadokiennymi. Gzyms wieńczący profilowany.
W kamienicy znajduje się restauracja "Murzynek" - tel 517336242
Nowomiejska 5, hip. 177, kamienica Półtorakowska.
Dom wzmiankowany od 1447 jako własność Doroty Pasowej (Pazowej), jej zięcia Półtoraka i jego syna Wawrzyńca wytapiacza wosku (1471-1505), a następnie do końca w. XVI ich spadkobierców, złotników warszawskich, kolejno Grzegorza, Andrzeja i Jana Półtoraków. Kamienica wzniesiona przez Andrzeja ok. 1523 (ściana sąsiedzka z posesją nr 3 budowana w tymże roku, związana ze ścianami poprzecznymi, całość dostawiona do wcześniejszego muru sąsiedzkiego od strony posesji nr 7). 1533 budowa ściany na granicy z posesją Wąski Dunaj nr 6, na tyłach działki (mur graniczny lub nie istniejący budynek gospodarczy). Kamienica budowana być może w dwu etapach, w pierwszym powstają m.in. wysoka sień i odmienny od późniejszego rozkład otworów elewacji (wyjście z piwnicy i na ulicę w miejscu obecnego portalu). Wzniesiona ostatecznie kamienica późnogotycka była dwu- lub trzykondygnacjowa, na parterze z obszerną, krytą stropem sienią w przednim głębokim trakcie, w której przednim rogu wydzielone sklepione pomieszczenie (zapewne sklep), a w tylnym schody do piwnicy; tylny trakt zawierał izbę i przechód na podwórze, sklepione. W pierwszej połowie XVII w. kamienica należała do spowinowaconych z Półtorakami patrycjuszowskich rodzin Łyszczów (Liszczowie Liściowie), Marianach, Gazów, Baryczków, w drugiej połowie w. XVII do Czyżewskich, a następnie przez prawie pół wieku Andrychowiczów (Andryszewiczów). W tym czasie (pierwsza połowa w. XVIII) przebudowana. 1743 kamienica trzykondygnacjowa, należała do Draneckiego, a 1752-1832 do szpitala Św. Łazarza (wynajmowane mieszkania). Następnie właściciele prywatni, ostatni 1923-41 Buczkowscy. W w. XIX adaptowana i przerobiona kondygnacja poddasza.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice, parter i część ścian I p. Po 1945 odkryte gotyckie elementy: portal wejściowy oraz ściany i sklepienia z detalami, dające prawie kompletny obraz kamienicy późnogotyckiej (prócz wyższych kondygnacji). Odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyn, po uprzedniej
rozbiórce wyższych partii ścian i większości sklepień (nowożytnych), które następnie zrekonstruowano; przywrócono wejście przez gotycki portal, wyeksponowano niektóre inne fragmenty gotyckie. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa. Fasada trzyosiowa; w oddzielonym gzymsem przyziemiu po prawej stronie fragment nie otynkowanego muru gotyckiego, w którym ostrołukowy portal ok. 1523-33, trzyuskokowy, o ceglanych profilach wałkowych (przemurowany, w górnej prawej części fragment nienaruszony), obok wejście do sklepu i okno w nowych kamiennych opaskach.
W kamienicy mieści się Towarzystwo Przyjaciół Warszawy. Oddział Stare Miasto tel. 228315332
Dom wzmiankowany od 1447 jako własność Doroty Pasowej (Pazowej), jej zięcia Półtoraka i jego syna Wawrzyńca wytapiacza wosku (1471-1505), a następnie do końca w. XVI ich spadkobierców, złotników warszawskich, kolejno Grzegorza, Andrzeja i Jana Półtoraków. Kamienica wzniesiona przez Andrzeja ok. 1523 (ściana sąsiedzka z posesją nr 3 budowana w tymże roku, związana ze ścianami poprzecznymi, całość dostawiona do wcześniejszego muru sąsiedzkiego od strony posesji nr 7). 1533 budowa ściany na granicy z posesją Wąski Dunaj nr 6, na tyłach działki (mur graniczny lub nie istniejący budynek gospodarczy). Kamienica budowana być może w dwu etapach, w pierwszym powstają m.in. wysoka sień i odmienny od późniejszego rozkład otworów elewacji (wyjście z piwnicy i na ulicę w miejscu obecnego portalu). Wzniesiona ostatecznie kamienica późnogotycka była dwu- lub trzykondygnacjowa, na parterze z obszerną, krytą stropem sienią w przednim głębokim trakcie, w której przednim rogu wydzielone sklepione pomieszczenie (zapewne sklep), a w tylnym schody do piwnicy; tylny trakt zawierał izbę i przechód na podwórze, sklepione. W pierwszej połowie XVII w. kamienica należała do spowinowaconych z Półtorakami patrycjuszowskich rodzin Łyszczów (Liszczowie Liściowie), Marianach, Gazów, Baryczków, w drugiej połowie w. XVII do Czyżewskich, a następnie przez prawie pół wieku Andrychowiczów (Andryszewiczów). W tym czasie (pierwsza połowa w. XVIII) przebudowana. 1743 kamienica trzykondygnacjowa, należała do Draneckiego, a 1752-1832 do szpitala Św. Łazarza (wynajmowane mieszkania). Następnie właściciele prywatni, ostatni 1923-41 Buczkowscy. W w. XIX adaptowana i przerobiona kondygnacja poddasza.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice, parter i część ścian I p. Po 1945 odkryte gotyckie elementy: portal wejściowy oraz ściany i sklepienia z detalami, dające prawie kompletny obraz kamienicy późnogotyckiej (prócz wyższych kondygnacji). Odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyn, po uprzedniej
rozbiórce wyższych partii ścian i większości sklepień (nowożytnych), które następnie zrekonstruowano; przywrócono wejście przez gotycki portal, wyeksponowano niektóre inne fragmenty gotyckie. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa. Fasada trzyosiowa; w oddzielonym gzymsem przyziemiu po prawej stronie fragment nie otynkowanego muru gotyckiego, w którym ostrołukowy portal ok. 1523-33, trzyuskokowy, o ceglanych profilach wałkowych (przemurowany, w górnej prawej części fragment nienaruszony), obok wejście do sklepu i okno w nowych kamiennych opaskach.
W kamienicy mieści się Towarzystwo Przyjaciół Warszawy. Oddział Stare Miasto tel. 228315332
W okresie sezonu turystycznego sprzedaż z okna - lody świderki.
Dawniej była tu urocza kawiarnia "Pod Witrażem"
Dawniej była tu urocza kawiarnia "Pod Witrażem"
Tablice pamiatkowe: w tej kamienicy mieszkali - Janusz Minkiewicz i Kazimierz Brandys.
Janusz Minkiewicz (1914-1981). Poeta, satyryk, pisarz, dramaturg, autor librett, cięty ironista. (culture.pl)
Kazimierz Brandys (1916-2000). Prozaik, eseista, autor scenariuszy filmowych.
Janusz Minkiewicz (1914-1981). Poeta, satyryk, pisarz, dramaturg, autor librett, cięty ironista. (culture.pl)
Kazimierz Brandys (1916-2000). Prozaik, eseista, autor scenariuszy filmowych.
Nowomiejska 7, hip. 176, kamienica Miodownikowska, Orlandowska.
Po drugiej połowie XV wieku dom Wojciecha Twaroga, rajcy, potem jego spadkobierców, m.i. 1499-1509 zięcia, Jakuba Adamowskiego (Gadamowski), kotlarza. Kamienica dwutraktowa wzniesiona przez Tomasza Miodownika ok. 1531 (data budowy ściany sąsiedzkiej od posesji nr 9, ściana od strony posesji nr 5 zbudowana wcześniej). Na pocz. w. XVII zniszczona. Gruntownie przebudowana prawdopodobnie ok. 1630 przez ówczesnego właściciela Franciszka Orlandiego z Werony, szewca królewskiego; powstały wówczas nowe podziały i ściany zewnętrzne
Następnie w posiadaniu Włocha Orsettiego (wzmiankowanego 1656-9); w tym czasie była najokazalszą kamienicą przy ul. Nowomiejskiej, trzykondygnacjową, dziesięcioizbową, z czterema sklepami, trzema kuchniami, dwiema piwnicami i stajnią w głębi posesji, z dojazdem przez budynek gospodarczy ul. Szeroki Dunaj nr 4. 1659-69 właścicielem Baranowicz, na początku XVIII wieku należała do Łowickich, a następnie do Ditrycha Wigboldta, cyrulika, serwitora królewskiego.
W 1723 wzmianki o zrujnowanych gankach do ubikacji. Przed 1743, prawdopodobnie kiedy właścicielem był Jan Chryzostom Kostrzębski (Kostrzembski), doktor medycyny, kamienica została podwyższona o jedną kondygnację (i latarnię?). Następnymi właścicielami spadkobiercy Kostrzębskiego: Szamponi (wzmianka 1754), Paździerski, Smoczyński (wzmiankowani 1790-1819) i potem Ulrych. Kamienica przebudowana gruntownie w drugiej połowie XVIII w. lub raczej ok. 1815-20, kiedy wprowadzono nowe podziały wnętrz, schody i sklepienia piwnicy, a także klasycystyczną dekorację fasady; wówczas też zbudowano oficynę boczną łączącą kamienicę frontową z budynkiem ul. Szeroki Dunaj nr 4 (na miejscu wzmiankowanych stajni, a potem ubikacji i oficynek). W drugiej połowie XIX w. kamienica należała m.in. do Karola Henryka T'hugutta, Karola Bańkowskiego, Romualda Rakowskiego, a w w. XX do Jagiellońskich i Daniewskich.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i częściowo parter. Odbudowana 1954-55 po rozebraniu całości, wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyn, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, z rekonstrukcją parteru (bez żebrowań sklepień w sieni) i fasady, z autentycznym portalem i częściowo obramieniami okien parteru; latarnię podwyższono. - czterokondygnacjowa. Fasada trzyosiowa. W przyziemiu portal kamienny w. XVIII, profilowany, zamknięty odcinkowo, ze zwornikiem (być może wcześniejszym), w którym baranek na tle bukietu; drzwi obite blachą z ornamentyką wstęg, rozet, palmet, nabijane gwoździami, 1742 (przeniesione z ul. Piwnej nr 35), z późniejszą (?) kratą nadświetla. Po bokach portalu okna (dawniejsze wejścia do sklepów), zamknięte odcinkowo, w rekonstruowanych opaskach. Wyżej kondygnacje wydzielone gzymsami; okna I i II p. w profilowanych opaskach z wydatnymi gzymsami nadokiennymi na wolutowych konsolach, okna III p. w prostych opaskach. Dekoracja stiukowa z ok.1815-20 (rekonstruowana): w płycinie nad oknami I p. fryz z wicią akantu i palmetą na osi między autytetycznie ustawionymi gryfami nad oknami II p. w półkolistych płycinach wieńce laurowe ze wstęgami. Dach z latarnią.
Po drugiej połowie XV wieku dom Wojciecha Twaroga, rajcy, potem jego spadkobierców, m.i. 1499-1509 zięcia, Jakuba Adamowskiego (Gadamowski), kotlarza. Kamienica dwutraktowa wzniesiona przez Tomasza Miodownika ok. 1531 (data budowy ściany sąsiedzkiej od posesji nr 9, ściana od strony posesji nr 5 zbudowana wcześniej). Na pocz. w. XVII zniszczona. Gruntownie przebudowana prawdopodobnie ok. 1630 przez ówczesnego właściciela Franciszka Orlandiego z Werony, szewca królewskiego; powstały wówczas nowe podziały i ściany zewnętrzne
Następnie w posiadaniu Włocha Orsettiego (wzmiankowanego 1656-9); w tym czasie była najokazalszą kamienicą przy ul. Nowomiejskiej, trzykondygnacjową, dziesięcioizbową, z czterema sklepami, trzema kuchniami, dwiema piwnicami i stajnią w głębi posesji, z dojazdem przez budynek gospodarczy ul. Szeroki Dunaj nr 4. 1659-69 właścicielem Baranowicz, na początku XVIII wieku należała do Łowickich, a następnie do Ditrycha Wigboldta, cyrulika, serwitora królewskiego.
W 1723 wzmianki o zrujnowanych gankach do ubikacji. Przed 1743, prawdopodobnie kiedy właścicielem był Jan Chryzostom Kostrzębski (Kostrzembski), doktor medycyny, kamienica została podwyższona o jedną kondygnację (i latarnię?). Następnymi właścicielami spadkobiercy Kostrzębskiego: Szamponi (wzmianka 1754), Paździerski, Smoczyński (wzmiankowani 1790-1819) i potem Ulrych. Kamienica przebudowana gruntownie w drugiej połowie XVIII w. lub raczej ok. 1815-20, kiedy wprowadzono nowe podziały wnętrz, schody i sklepienia piwnicy, a także klasycystyczną dekorację fasady; wówczas też zbudowano oficynę boczną łączącą kamienicę frontową z budynkiem ul. Szeroki Dunaj nr 4 (na miejscu wzmiankowanych stajni, a potem ubikacji i oficynek). W drugiej połowie XIX w. kamienica należała m.in. do Karola Henryka T'hugutta, Karola Bańkowskiego, Romualda Rakowskiego, a w w. XX do Jagiellońskich i Daniewskich.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i częściowo parter. Odbudowana 1954-55 po rozebraniu całości, wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyn, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, z rekonstrukcją parteru (bez żebrowań sklepień w sieni) i fasady, z autentycznym portalem i częściowo obramieniami okien parteru; latarnię podwyższono. - czterokondygnacjowa. Fasada trzyosiowa. W przyziemiu portal kamienny w. XVIII, profilowany, zamknięty odcinkowo, ze zwornikiem (być może wcześniejszym), w którym baranek na tle bukietu; drzwi obite blachą z ornamentyką wstęg, rozet, palmet, nabijane gwoździami, 1742 (przeniesione z ul. Piwnej nr 35), z późniejszą (?) kratą nadświetla. Po bokach portalu okna (dawniejsze wejścia do sklepów), zamknięte odcinkowo, w rekonstruowanych opaskach. Wyżej kondygnacje wydzielone gzymsami; okna I i II p. w profilowanych opaskach z wydatnymi gzymsami nadokiennymi na wolutowych konsolach, okna III p. w prostych opaskach. Dekoracja stiukowa z ok.1815-20 (rekonstruowana): w płycinie nad oknami I p. fryz z wicią akantu i palmetą na osi między autytetycznie ustawionymi gryfami nad oknami II p. w półkolistych płycinach wieńce laurowe ze wstęgami. Dach z latarnią.
Na zdjęciu zwornik (XVII lub XVII Iw.) portalu (zniszczony) - płaskorzeźba baranka na tle bukietu.
Widoczne ślady postrzałów.
Widoczne ślady postrzałów.
Nowomiejska nr 9, hip. 175, kamienica Wolfowska, Klucznikowska.
W drugiej połowie XV w. dom Macieja siodlarza i jego żony Marty, przekazany 1499 zięciowi Dambali (Dąbala). 1518 drugi mąż Dambaliny Jakub kotlarz odstąpił posesję kramarzowi Pawłowi Zembrzuskiemu (zw. Klucznikiem) z Ciechanowa, który w latach trzydziestych wzniósł kamienicę uczestnicząc we wspólnych przedsięwzięciach budowlanych z sąsiadami: 1531 ściana sąsiedzka z posesją nr 7, 1533-38 ściana sąsiedzka z posesją nr 11; zapewne nieco wcześniej zbudowane razem ściany frontowe kamienic nr 9 i 11 (ściana sąsiedzka między tymi kamienicami dostawiona do wspólnej frontowej). Kamienica późnogotycka była co najmniej piętrowa, z parterem dwutraktowym, od frontu miała sień z zejściem do piwnicy, w tylnym trakcie sklepioną izbę i przechód na podwórze. W latach 1550-79 wzmiankowany zięć Zembrzuskiego (Klucznika) Wolff Stetner, który przyczynił się zapewne do budowy lub rozbudowy kamienicy (do połowy XVII w. zwanej Wolfowską). W posiadaniu
Zembrzuskich (Kluczników) do 1660. W. XVII przebudowana: wymiana obu ścian zewnętrznych, wprowadzenie układu trzytraktowego z wąską sienią, sklepioną izbą przednią, schodami w środkowym trakcie i latarnią (?).
Przed 1743 należała do Kostrzębskich (Kostrzembskich) właścicieli sąsiedniej kamienicy nr 7, następnie ok. 1748 do Teresy Frantzenowej. 1743 i 1790 czterokondygnacjowa, dwuosiowa z trzykondygnacjową oficyną od strony Szerokiego Dunaju, z którą połączona bocznym skrzydłem. 1754 mieszkał tu malarz ("Chynczyk") Stanisław Zwieszyński, 1792 rzeźbiarz Jakub Monaldi. W połowie w. XIX mieściła się tu fabryka mydła i świec Tobiasza Kryszewskiego. Wśród późniejszych właścicieli m.i.: rodzina Kamińskich (Kamieńskich) wzmiankowana 1819-44, Majów 1865-78, Chęcińskich 1930.
Po 1944 zachowane piwnice i parter, obie elewacje zniszczone.
Odbudowana 1954-55, po uprzedniej rozbiórce większej części ocalałych fragmentów, wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944. Zrekonstruowano układ parteru, fasadę, zmieniono układ i poziom pięter oraz elewację od podwórza, nie odbudowano oficyn na podwórzu. - Czterokondygnacjowa. Piwnice trzytraktowe, z arkadową ścianą wzdłużną w tylnym trakcie; wszystkie ściany, a do 1954 takie sklepienia częściowo ostrołukowe i z lunetami, gotyckie, z lat trzydziestych w. XVI; w środkowym trakcie ślad schodów na parter, w ścianach bocznych wnęki; schody na podwórze i drobniejsze domurowania z okresu nowożytnego. Fasada dwuosiowa. W przyziemiu portal kamienny, w typie pierwszej połowy XVII w., boniowany, zamknięty półkoliście z zaznaczonym kluczem zwieńczonym kulą, drzwi pobite blachą, obok nowo projektowane wejście do sklepu; na piętrach okna w profilowanych opaskach, pod nimi gzymsy kordonowe. Dach z wystawką i latarnią.
W drugiej połowie XV w. dom Macieja siodlarza i jego żony Marty, przekazany 1499 zięciowi Dambali (Dąbala). 1518 drugi mąż Dambaliny Jakub kotlarz odstąpił posesję kramarzowi Pawłowi Zembrzuskiemu (zw. Klucznikiem) z Ciechanowa, który w latach trzydziestych wzniósł kamienicę uczestnicząc we wspólnych przedsięwzięciach budowlanych z sąsiadami: 1531 ściana sąsiedzka z posesją nr 7, 1533-38 ściana sąsiedzka z posesją nr 11; zapewne nieco wcześniej zbudowane razem ściany frontowe kamienic nr 9 i 11 (ściana sąsiedzka między tymi kamienicami dostawiona do wspólnej frontowej). Kamienica późnogotycka była co najmniej piętrowa, z parterem dwutraktowym, od frontu miała sień z zejściem do piwnicy, w tylnym trakcie sklepioną izbę i przechód na podwórze. W latach 1550-79 wzmiankowany zięć Zembrzuskiego (Klucznika) Wolff Stetner, który przyczynił się zapewne do budowy lub rozbudowy kamienicy (do połowy XVII w. zwanej Wolfowską). W posiadaniu
Zembrzuskich (Kluczników) do 1660. W. XVII przebudowana: wymiana obu ścian zewnętrznych, wprowadzenie układu trzytraktowego z wąską sienią, sklepioną izbą przednią, schodami w środkowym trakcie i latarnią (?).
Przed 1743 należała do Kostrzębskich (Kostrzembskich) właścicieli sąsiedniej kamienicy nr 7, następnie ok. 1748 do Teresy Frantzenowej. 1743 i 1790 czterokondygnacjowa, dwuosiowa z trzykondygnacjową oficyną od strony Szerokiego Dunaju, z którą połączona bocznym skrzydłem. 1754 mieszkał tu malarz ("Chynczyk") Stanisław Zwieszyński, 1792 rzeźbiarz Jakub Monaldi. W połowie w. XIX mieściła się tu fabryka mydła i świec Tobiasza Kryszewskiego. Wśród późniejszych właścicieli m.i.: rodzina Kamińskich (Kamieńskich) wzmiankowana 1819-44, Majów 1865-78, Chęcińskich 1930.
Po 1944 zachowane piwnice i parter, obie elewacje zniszczone.
Odbudowana 1954-55, po uprzedniej rozbiórce większej części ocalałych fragmentów, wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944. Zrekonstruowano układ parteru, fasadę, zmieniono układ i poziom pięter oraz elewację od podwórza, nie odbudowano oficyn na podwórzu. - Czterokondygnacjowa. Piwnice trzytraktowe, z arkadową ścianą wzdłużną w tylnym trakcie; wszystkie ściany, a do 1954 takie sklepienia częściowo ostrołukowe i z lunetami, gotyckie, z lat trzydziestych w. XVI; w środkowym trakcie ślad schodów na parter, w ścianach bocznych wnęki; schody na podwórze i drobniejsze domurowania z okresu nowożytnego. Fasada dwuosiowa. W przyziemiu portal kamienny, w typie pierwszej połowy XVII w., boniowany, zamknięty półkoliście z zaznaczonym kluczem zwieńczonym kulą, drzwi pobite blachą, obok nowo projektowane wejście do sklepu; na piętrach okna w profilowanych opaskach, pod nimi gzymsy kordonowe. Dach z wystawką i latarnią.
Na parterze kamienic 7/9 lodziarnia i niewielka kawiarenka firmy "Hoduń" tel. 226357346
Częstym obrazkiem w okresie letnim są długie kolejki po pyszne lody. W 2025 r. 40 - lat działalności.
Częstym obrazkiem w okresie letnim są długie kolejki po pyszne lody. W 2025 r. 40 - lat działalności.
Nowomiejska nr 11, hip. 174, kamienica Szeliżyńska, Drewnowska, "Pod figurą", "Pod Chrystusem".
W końcu w. XV dom Baltazara Burcholcera (Burcholczera), po 1509 jego spadkobierców: Szymona Taschnera, Michała Mnicha, złotnika, od 1511 burmistrza Mikołaja Kazuba, 1526 dom nabył Piotr, aptekarz, który 1533 - po 1538 wzniósł kamienicę (ściana frontowa budowana razem ze ścianą kamienicy nr 9). Wzmiankowana 1547, była co najmniej dwupiętrowa, dwutraktowa, ze sklepionymi piwnicami połączonymi schodami z ulicą i z każdym traktem parteru; w przyziemiu miała obszerną sień i zapewne kuchnię w głębi, w drugim trakcie izbę i przechód na podwórze, w którym ściana boczna nadwieszona była na łukach ze wspornikami. W drugiej połowie XVI własność burmistrza Franciszka Szeligi, kupca, a od 1617 skoligaconej z nim rodziny Drewnów: Stanisława, konwisarza i jego syna Łukasza, aptekarza. W pierwszej połowie XVII w. spalona i odbudowana w nowym trzytraktowym układzie z klatką schodową w trakcie środkowym, z latarnią i sklepionymi pomieszczeniami. Po Drewnach odziedziczył kamienicę, ożeniony z Drewnówną, Stefan Hankiewicz, który przeprowadził remont i uzyskał libertację 1667, ponowioną 1673 z okazji następnego remontu. 1673-1714 wzmiankowany dworek na tyłach kamienicy.
1716 zniszczona częściowo przez pożar (dach, latarnia, częściowo schody i ganek, izby na I i II p.). Odbudowę zaczęto 1716 podwyższając kamienicę o jedną kondygnację. 1743 stanowiła własność Wagnera. Od 1754 przez ponad pół wieku w posiadaniu Dobrowolskich, zapewne po przeprowadzonym przez nich remoncie zyskała klasycystyczną fasadę ozdobioną figurą Chrystusa dłuta Jakuba Monaldiego. 1790 kamienica w złym stanie. Gruntowna restauracja i adaptacja na kamienicę czynszową prawdopodobnie w w. XIX. Właścicielami m.in.: Jan Adolf Muller 1844-53, Budzyńscy 1865-80, Zdrojewscy 1887-1910, Michał Kirchner 1910-30, Cybulscy 1930-44.
Po 1944 zachowane piwnice, częściowo parter i pierwsze piętro, fasada zburzona. Odbudowana 1953-55, po uprzedniej rozbiórce większości ocalałych elementów, według proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944; rekonstruowany układ parteru z w. XVII i fasada z ok. 1770-80; elewacja od podwórza nowo projektowana, nie odbudowano zabudowań w podwórzu. - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem. Fasada dwuosiowa. Przyziemie boniowane, rekonstruowany portal kamienny w typie pierwszej połowy XVII, boniowany, zamknięty półkoliście z zaznaczonym kluczem, zwieńczonym kulą; obok wejście do piwnicy w kamiennej opasce i okno (dawne wejście do sklepu) w profilowanej kamiennej opasce zwieńczonej gzymsem. I i II p. ujęte po bokach boniowaniem, wydzielone gzymsami, ozdobione dekoracją o charakterze klasycystycznym. Dach z dwiema wystawkami i latarnią.
W końcu w. XV dom Baltazara Burcholcera (Burcholczera), po 1509 jego spadkobierców: Szymona Taschnera, Michała Mnicha, złotnika, od 1511 burmistrza Mikołaja Kazuba, 1526 dom nabył Piotr, aptekarz, który 1533 - po 1538 wzniósł kamienicę (ściana frontowa budowana razem ze ścianą kamienicy nr 9). Wzmiankowana 1547, była co najmniej dwupiętrowa, dwutraktowa, ze sklepionymi piwnicami połączonymi schodami z ulicą i z każdym traktem parteru; w przyziemiu miała obszerną sień i zapewne kuchnię w głębi, w drugim trakcie izbę i przechód na podwórze, w którym ściana boczna nadwieszona była na łukach ze wspornikami. W drugiej połowie XVI własność burmistrza Franciszka Szeligi, kupca, a od 1617 skoligaconej z nim rodziny Drewnów: Stanisława, konwisarza i jego syna Łukasza, aptekarza. W pierwszej połowie XVII w. spalona i odbudowana w nowym trzytraktowym układzie z klatką schodową w trakcie środkowym, z latarnią i sklepionymi pomieszczeniami. Po Drewnach odziedziczył kamienicę, ożeniony z Drewnówną, Stefan Hankiewicz, który przeprowadził remont i uzyskał libertację 1667, ponowioną 1673 z okazji następnego remontu. 1673-1714 wzmiankowany dworek na tyłach kamienicy.
1716 zniszczona częściowo przez pożar (dach, latarnia, częściowo schody i ganek, izby na I i II p.). Odbudowę zaczęto 1716 podwyższając kamienicę o jedną kondygnację. 1743 stanowiła własność Wagnera. Od 1754 przez ponad pół wieku w posiadaniu Dobrowolskich, zapewne po przeprowadzonym przez nich remoncie zyskała klasycystyczną fasadę ozdobioną figurą Chrystusa dłuta Jakuba Monaldiego. 1790 kamienica w złym stanie. Gruntowna restauracja i adaptacja na kamienicę czynszową prawdopodobnie w w. XIX. Właścicielami m.in.: Jan Adolf Muller 1844-53, Budzyńscy 1865-80, Zdrojewscy 1887-1910, Michał Kirchner 1910-30, Cybulscy 1930-44.
Po 1944 zachowane piwnice, częściowo parter i pierwsze piętro, fasada zburzona. Odbudowana 1953-55, po uprzedniej rozbiórce większości ocalałych elementów, według proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944; rekonstruowany układ parteru z w. XVII i fasada z ok. 1770-80; elewacja od podwórza nowo projektowana, nie odbudowano zabudowań w podwórzu. - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem. Fasada dwuosiowa. Przyziemie boniowane, rekonstruowany portal kamienny w typie pierwszej połowy XVII, boniowany, zamknięty półkoliście z zaznaczonym kluczem, zwieńczonym kulą; obok wejście do piwnicy w kamiennej opasce i okno (dawne wejście do sklepu) w profilowanej kamiennej opasce zwieńczonej gzymsem. I i II p. ujęte po bokach boniowaniem, wydzielone gzymsami, ozdobione dekoracją o charakterze klasycystycznym. Dach z dwiema wystawkami i latarnią.
Nisza pierwszego piętra nie została uzupeniona o figurę Chrystusa
Nowomiejska nr 13, hip. 173, kamienica Konstantynowska, Latoszewska.
W pierwszej połowie XVI w. własność malarzy: Piotra Brody, ławnika, a od 1519 jego syna Konstantego. W 1517 dom jeszcze drewniany, a działka zawężona na rzecz sąsiada Stanisława, siodlarza (Nowomiejska nr 15), w zamian za budowę przez niego ściany sąsiedzkiej na głębokość dwóch traktów. Kamienica wzniesiona przez Konstantego, jako budynek dwutraktowy, połączony drewnianym gankiem z oficynami gospodarczymi (w ścianie tylnej widoczne przed 1954 drzwi na wysokości I p.). 1547 kamienica w posiadaniu dzieci Macieja Wolfganga, 1554 własność Kąkola; 1566 Baltazar, syn Jurgi białoskórnika, odstępuje ją swemu szwagrowi Łukaszowi Zapackiemu, pisarzowi radzieckiemu, w którego rękach niemal do końca w. XVI, później jego spadkobierców. W 1617 Zofia, wdowa po Adamie Zapackim, doktorze filozofii i medycyny, sprzedaje opustoszałą kamienicę z mniejszymi budynkami na tyłach i wolnym wjazdem - cyrulikowi Mikołajowi Latoszowi, przez którego zapewne przebudowana na trzytraktową. W 1659 własność Ochmana. 1743 ponownie przebudowana przez Jacentego Makowskiego, sekretarza królewskiego, i jego żonę Annę (nie istniejąca tablica erekcyjna); wówczas dwuosiowa, dwukondygnacjowa, ze sklepem. 1754-84 własność Michała Mrozowskiego, również sekretarza królewskiego. Przebudowa w drugiej połowie XVIII w. zmienia fasadę na trzyosiową, a wysokość zwiększa o dwie kondygnacje. W w. XIX poddasze zaadaptowano na mieszkania i dobudowano latarnię. Należała m.in. do: Rutkowskich 1819-76, Szachmacińskich 1880, Ryszkowskich 1887-1907, Ambaszów 1915-30.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice, część parteru z portalem wejściowym i część murów I i II p., ze sklepieniami przy klatce schodowej. Po rozebraniu pozostałości odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez oficyn, z zachowaniem dawnego układu parteru, zrekonstruowaniem fasady, w którą wmontowano zachowany w znacznym stopniu portal (węgary). - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem. W trzytraktowym przyziemiu po prawej stronie, przerwana klatką schodową w środkowym trakcie, wąska sień sklepiona kolebkowo; izba przednia nakryta spłaszczoną kolebką z lunetami. Fasada trzyosiowa. W parterze kamienny portal z w. XVIII, zamknięty półkoliście,uskokowy, z nowym gładkim zwornikiem obok okno sklepu zamknięte odcinkowo, w nowej kamiennej opasce. Okna w profilowanych opaskach tynkowych, na I p. z uszakami. Dach z dwiema wystawkami i latarnią.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice, część parteru z portalem wejściowym i część murów I i II p., ze sklepieniami przy klatce schodowej. Po rozebraniu pozostałości odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez oficyn, z zachowaniem dawnego układu parteru, zrekonstruowaniem fasady, w którą wmontowano zachowany w znacznym stopniu portal (węgary). - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem. W trzytraktowym przyziemiu po prawej stronie, przerwana klatką schodową w środkowym trakcie, wąska sień sklepiona kolebkowo; izba przednia nakryta spłaszczoną kolebką z lunetami. Fasada trzyosiowa. W parterze kamienny portal z w. XVIII, zamknięty półkoliście,uskokowy, z nowym gładkim zwornikiem obok okno sklepu zamknięte odcinkowo, w nowej kamiennej opasce. Okna w profilowanych opaskach tynkowych, na I p. z uszakami. Dach z dwiema wystawkami i latarnią.
Piwiarnia Same Krafty Vis-a-Vis tel. 797405099 - w piwnicy!
Nowomiejska nr 15, hip. 172, kamienica Korbowska, Fukierowska.
Dom wzmiankowany 1505 kiedy jego właściciel Mikołaj Scholz (Scholtz) kuśnierz, odstąpił pas swego gruntu sąsiadowi Pawłowi Szelągowi (ul. Nowomiejska nr 17), w związku z budową przez niego ściany sąsiedzkiej (na głębokość jednego traktu). Od 1509 posesja w posiadaniu Stanisława, siodlarza, który ok. 1517 wzniósł dwutraktową kamienicę. Przed połową w. XVI własność Tomasza Korba, potem jego syna Mateusza, którzy w drugiej połowie XVI w. przebudowali kamienicę; zapewne wtedy podwyższona do czterech kondygnacji (wątek gotycki w ścianie od strony kamienicy nr 13 sięgał strychu nad III p.), a elewacja bogato dekorowana, być może już w renesansowym charakterze (1574 wzmiankowanych osiemnaście nowych rzeźb na kamienicy Korbowskiej). Od 1592 w posiadaniu Michała Fukiera, wkrótce zaniedbana. Przebudowana przez Jana Czirna, właściciela od połowy w. XVII i w związku z tym libertowana (1669 i 1676); zyskała wówczas układ trzytraktowy z przelotową sienią na osi i prostopadłymi do niej schodami w trakcie środkowym oraz latarnią.
Kolejny właściciel Henryk Sznajder rozpoczął 1701 przebudowę kamienicy (która 1743 czteroosiowa, czterokondygnacjowa) oraz budowę murowanej oficyny od ul. Szeroki Dunaj (nr 12), dostawionej do muru obronnego i połączonej z kamienicą frontową oficyną boczną (oficyny te nie odbudowane po zniszczeniu 1944). Przed 1754 cała posesja przeszła w posiadanie pisarza skarbowego Jakuba Szubalskiego; w tym czasie mieszkało w niej prócz właściciela czterech komorników, m.i. malarz królewski Krzysztof Józef Werner i muzyk Rękiert. Rodzinie Szubalskich, w których posiadaniu do 1819, przypisuje się renowację kamienicy i wystrój fasady.
Dalsze przebudowy (głównie wnętrz i oficyn) za następnych właścicieli: Smotrzyńskich (Smatrzyńskich) 1821-53, Bębnowskich 1865-89, Riedlów 1907-30.
Wypalona 1944, zburzony trakt tylny do parteru; zachowała się fasada i elewacja podwórzowa, zabezpieczone 1947. Po rozebraniu pozostałości odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyn, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, z zachowaniem dawnego układu parteru, rekonstrukcją fasady i z niewielkimi zmianami latarni. - Czterokondygnacjowa. Fasada czteroosiowa. W przyziemiu, na osi, nowy kamienny portal zamknięty hakiem koszowym, z obu jego stron okna (dawne wejścia do sklepów), nad którymi autentyczne, kamienne nadproża, z łezkami od spodu; ponad wejściem prostokątna ptytka kamienna, na której równoramienny krzyż i półksiężyc (gmerk?), zmontowana z autentycznych kawałków. Okna w profilowanych opaskach tynkowych z gzymsami podokiennymi, na I i II p. także z nadokiennymi. Dach z nowo projektowanymi wystawkami i latarnią.
Ściana szczytowa tylnego traktu domu i latarni (widoczna spoza kamienicy nr 17) pokryta sgraffitem z datą 1954.
Dom wzmiankowany 1505 kiedy jego właściciel Mikołaj Scholz (Scholtz) kuśnierz, odstąpił pas swego gruntu sąsiadowi Pawłowi Szelągowi (ul. Nowomiejska nr 17), w związku z budową przez niego ściany sąsiedzkiej (na głębokość jednego traktu). Od 1509 posesja w posiadaniu Stanisława, siodlarza, który ok. 1517 wzniósł dwutraktową kamienicę. Przed połową w. XVI własność Tomasza Korba, potem jego syna Mateusza, którzy w drugiej połowie XVI w. przebudowali kamienicę; zapewne wtedy podwyższona do czterech kondygnacji (wątek gotycki w ścianie od strony kamienicy nr 13 sięgał strychu nad III p.), a elewacja bogato dekorowana, być może już w renesansowym charakterze (1574 wzmiankowanych osiemnaście nowych rzeźb na kamienicy Korbowskiej). Od 1592 w posiadaniu Michała Fukiera, wkrótce zaniedbana. Przebudowana przez Jana Czirna, właściciela od połowy w. XVII i w związku z tym libertowana (1669 i 1676); zyskała wówczas układ trzytraktowy z przelotową sienią na osi i prostopadłymi do niej schodami w trakcie środkowym oraz latarnią.
Kolejny właściciel Henryk Sznajder rozpoczął 1701 przebudowę kamienicy (która 1743 czteroosiowa, czterokondygnacjowa) oraz budowę murowanej oficyny od ul. Szeroki Dunaj (nr 12), dostawionej do muru obronnego i połączonej z kamienicą frontową oficyną boczną (oficyny te nie odbudowane po zniszczeniu 1944). Przed 1754 cała posesja przeszła w posiadanie pisarza skarbowego Jakuba Szubalskiego; w tym czasie mieszkało w niej prócz właściciela czterech komorników, m.i. malarz królewski Krzysztof Józef Werner i muzyk Rękiert. Rodzinie Szubalskich, w których posiadaniu do 1819, przypisuje się renowację kamienicy i wystrój fasady.
Dalsze przebudowy (głównie wnętrz i oficyn) za następnych właścicieli: Smotrzyńskich (Smatrzyńskich) 1821-53, Bębnowskich 1865-89, Riedlów 1907-30.
Wypalona 1944, zburzony trakt tylny do parteru; zachowała się fasada i elewacja podwórzowa, zabezpieczone 1947. Po rozebraniu pozostałości odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyn, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, z zachowaniem dawnego układu parteru, rekonstrukcją fasady i z niewielkimi zmianami latarni. - Czterokondygnacjowa. Fasada czteroosiowa. W przyziemiu, na osi, nowy kamienny portal zamknięty hakiem koszowym, z obu jego stron okna (dawne wejścia do sklepów), nad którymi autentyczne, kamienne nadproża, z łezkami od spodu; ponad wejściem prostokątna ptytka kamienna, na której równoramienny krzyż i półksiężyc (gmerk?), zmontowana z autentycznych kawałków. Okna w profilowanych opaskach tynkowych z gzymsami podokiennymi, na I i II p. także z nadokiennymi. Dach z nowo projektowanymi wystawkami i latarnią.
Ściana szczytowa tylnego traktu domu i latarni (widoczna spoza kamienicy nr 17) pokryta sgraffitem z datą 1954.
Sklep z biżuterią - DAWID - tel. 535412585 - dawniej był tu sklep spożywczo-nabiałowy.
Plakieta z płyciną na której umieszczono gmerk w postaci krzyża croix pattée (forma krzyża kawalerskiego nazywanego krzyżem rycerskim) z umieszczonym wyżej półksiężycem. Za WIkipedią - gmerk to znak osobisty i rodzinny umieszczany na pieczęciach, przedmiotach użytkowych, wyrobach i różnych budowlach, najczęściej jako sygnatura autora dzieła.
Nowomiejska nr 17, hip. 171, kamienica Szelągowska, Kąkolewska, Funkowska.
Pierwotnie dom narożny z uliczką podmurną, zwany w w. XV i XVI "przy bramie" (Nowomiejskiej), "przy murach", "przy wieży". W 1441 własność Michała Wilczadupa, następnie jego syna Jana, który odstąpił go w 1444 zięciowi Jakubowi, szewcowi. W latach 1459-63 należała kolejno do: Wojciecha Radło, Grzegorza Gołąba (Golamba), złotnika Grzegorza, Jana Gerlacha, ślusarza Michała; 1498 w posiadaniu Bartoszowej, nożowniczki, której córka Zofia odstąpiła go miecznikowi Pawłowi Szelągowi (Schelung, Schyling, Scheliga). Ok. 1505 zbudował on kamienicę (pierwszy dom murowany po nieparzystej stronie ulicy), stawiając w tymże roku ścianę sąsiedzką na gruncie odstąpionym przez kuśnierza Michała (ul. Nowomiejska nr 15), jednocześnie ze związaną z nią ścianą frontową. Pierwotna kamienica jednotraktowa (jeszcze w 1628 północna ściana izby tylnej kamienicy Nowomiejska nr 15 nie była zasłonięta). Po 1566 należała do konwisarskiej rodziny Łyszczów potem do kuśnierzy Kąkolów, a od 1611 kupca Adama Funka (Fonka). 1669 własność Krystiana Maki; przez niego (albo wcześniej przez Funka) przebudowana. Od końca w. XVII własność Nowakiewicza, 1743 Fobrechtowej; wówczas dwuosiowa, trzykondygnacjowa. 1754 właścicielem Łaskowski, cześnik buski. Po 1765 gruntownie przebudowana przez nowego właściciela Szymańskiego, starszego gminnego; powiększona o tylny trakt i połączona z miejską kamieniczką przy murze obronnym (hip. 170, wzniesiona na uliczce podmurnej, na miejscu drewnianego domku z końca w. XV, od tego czasu mająca tych samych właścicieli, a później ten sam numer uliczny (po zniszczeniu 1944 nie odbudowana); miała oficynę na podwórzu bez połączenia z ul. Szeroki Dunaj. Przed 1790 przeszła w posiadanie Franciszka Olszewskiego (Oszelewski, Osielewski); w rękach Olszewskich jeszcze 1819-21 następnie właścicielami: Józef Szperling, wzmiankowany 1844, Schmidtowie 1853-1907, Bujnicka 1915, Natalia Pieniążek 1930.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice i fasada. Po rozebraniu pozostałości odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, bez tylnego traktu i oficyn, ze zmianą układu wnętrz (górne kondygnacje dostępne z domu nr 15), fasady (zmieniono kompozycję przyziemia, nie odtworzono wnęk międzyokiennych) i nowo projektowanymi elewacjami od strony murów i podwórza. - Trzykondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, dwutraktowa. W piwnicy i na parterze do 1954 ściana boczna, od strony kamienicy nr 15, gotycka, z 1505. Fasada dwuosiowa, z odtworzonymi na piętrach pasami boniowania po bokach i oknami w opaskach tynkowych, profilowanych na I p. z gzymsami nadokiennymi. Sgraffitową dekorację elewacji wyk. Jacek Sempoliński..
Pierwotnie dom narożny z uliczką podmurną, zwany w w. XV i XVI "przy bramie" (Nowomiejskiej), "przy murach", "przy wieży". W 1441 własność Michała Wilczadupa, następnie jego syna Jana, który odstąpił go w 1444 zięciowi Jakubowi, szewcowi. W latach 1459-63 należała kolejno do: Wojciecha Radło, Grzegorza Gołąba (Golamba), złotnika Grzegorza, Jana Gerlacha, ślusarza Michała; 1498 w posiadaniu Bartoszowej, nożowniczki, której córka Zofia odstąpiła go miecznikowi Pawłowi Szelągowi (Schelung, Schyling, Scheliga). Ok. 1505 zbudował on kamienicę (pierwszy dom murowany po nieparzystej stronie ulicy), stawiając w tymże roku ścianę sąsiedzką na gruncie odstąpionym przez kuśnierza Michała (ul. Nowomiejska nr 15), jednocześnie ze związaną z nią ścianą frontową. Pierwotna kamienica jednotraktowa (jeszcze w 1628 północna ściana izby tylnej kamienicy Nowomiejska nr 15 nie była zasłonięta). Po 1566 należała do konwisarskiej rodziny Łyszczów potem do kuśnierzy Kąkolów, a od 1611 kupca Adama Funka (Fonka). 1669 własność Krystiana Maki; przez niego (albo wcześniej przez Funka) przebudowana. Od końca w. XVII własność Nowakiewicza, 1743 Fobrechtowej; wówczas dwuosiowa, trzykondygnacjowa. 1754 właścicielem Łaskowski, cześnik buski. Po 1765 gruntownie przebudowana przez nowego właściciela Szymańskiego, starszego gminnego; powiększona o tylny trakt i połączona z miejską kamieniczką przy murze obronnym (hip. 170, wzniesiona na uliczce podmurnej, na miejscu drewnianego domku z końca w. XV, od tego czasu mająca tych samych właścicieli, a później ten sam numer uliczny (po zniszczeniu 1944 nie odbudowana); miała oficynę na podwórzu bez połączenia z ul. Szeroki Dunaj. Przed 1790 przeszła w posiadanie Franciszka Olszewskiego (Oszelewski, Osielewski); w rękach Olszewskich jeszcze 1819-21 następnie właścicielami: Józef Szperling, wzmiankowany 1844, Schmidtowie 1853-1907, Bujnicka 1915, Natalia Pieniążek 1930.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice i fasada. Po rozebraniu pozostałości odbudowana 1954-55 wg proj. Stanisława Żaryna, bez tylnego traktu i oficyn, ze zmianą układu wnętrz (górne kondygnacje dostępne z domu nr 15), fasady (zmieniono kompozycję przyziemia, nie odtworzono wnęk międzyokiennych) i nowo projektowanymi elewacjami od strony murów i podwórza. - Trzykondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, dwutraktowa. W piwnicy i na parterze do 1954 ściana boczna, od strony kamienicy nr 15, gotycka, z 1505. Fasada dwuosiowa, z odtworzonymi na piętrach pasami boniowania po bokach i oknami w opaskach tynkowych, profilowanych na I p. z gzymsami nadokiennymi. Sgraffitową dekorację elewacji wyk. Jacek Sempoliński..
Na parterze sklep "Lapidarium" Jacka Kilińskiego - tel. 509601894
Nowomiejska 4 - 12
Nowomiejska nr 4, hip. 156, kamienica Czechowska, Dzianotowska.
Pierwotnie tylna część narożnej parceli rynkowej nr 42, wzmiankowanej 1494 z drewnianą oficyną gospodarczą. Wkrótce potem oddzielona od kamienicy macierzystej i w pierwszej połowie XVI związana okresowo jako
wspólna własność z kamienicą rynkową nr 38. W 1509 od Baltazara Burcholcera (Burcholczera) przeszła na własność jego zięcia Szymona Taschnera. Kamienicę zbudował następny właściciel Mikołaj Czech, przed 1532, być może w miejscu dawnej oficyny (podwórze należało jeszcze do kamienicy rynkowej, w piwnicy zachowany podział); 1536 wzmiankowana izdebka Jana Filipowicza na tyłach jego domu Rynek nr 42. Dalsze prace budowlane wykonane zapewne przez Schuma zanotowanego jako właściciela w 1567. Już wtedy, a na pewno przed końcem w. XVI kamienica dostawiona do tylnej ściany domu rynkowego, objęła teren całej obecnej działki; uzyskała formę
podpiwniczonego domu jednotraktowego, z sienią rozdzielającą dwa pomieszczenia nierównej wielkości, co najmniej piętrowego. W drugiej połowie XVI w. należała do Józefa Słomkowicza, na przełomie w. XVI i XVII do dominikanów, a przed połową w. XVII do Gianottich (Dzianotich), którzy 1645 przekazali ją na fundusz duchowieństwa kolegiaty Św. Jana. Od tego czasu aż do 1865 stanowiła własność księży kolegiackich lub należała do uposażenia kaplic kolegiaty Św. Jana. 1865 przeszła na własność rządu, a od 1869 w ręce właścicieli prywatnych, m.in. 1869-85 Śliwińskich, 1888-1905 Aleksandrowowów.
Po zniszczeniu 1944 zachowany fragment ściany szczytowej od strony kamienicy nr 6 do wysokości parteru, wspólna ściana szczytowa z nr 2 (Rynek St. Miasta nr 42) oraz filar w elewacji od strony tejże kamienicy i piwnice. Po rozebraniu pozostałości (powyżej piwnic) odbudowana 1953-4 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, przy zmianie układu wnętrz (cała naziemna część budynku mieści obecnie salę kinową Muzeum Historycznego m. st. Warszawy). W czasie odbudowy odkryto wątki gotyckie murów i ślady wnęki wielołucznej w ścianie szczytowej od strony kamienicy nr 6. - Trzykondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem. Piwnice dwutraktowe z podziałami wzdłużnymi dzielącymi budynek na trzy części; wszystkie ściany zewnętrzne i działowe wzdłużne gotyckie z w. XVI, a ściany poprzeczne (które utworzyły wtórnie układ dwutraktowy) i sklepienia nowożytne. Fasada czteroosiowa. Przyziemie wydzielone gzymsem, z nowymi otworami; okna w profilowanych opaskach z gzymsami podokiennymi, na I p. ponadto z nadokiennymi (w miejsce istniejących do 1944 trójkątnych szczycików). Wydatny gzyms wieńczący, profilowany. Dach z trzema wystawkami.
Pierwotnie tylna część narożnej parceli rynkowej nr 42, wzmiankowanej 1494 z drewnianą oficyną gospodarczą. Wkrótce potem oddzielona od kamienicy macierzystej i w pierwszej połowie XVI związana okresowo jako
wspólna własność z kamienicą rynkową nr 38. W 1509 od Baltazara Burcholcera (Burcholczera) przeszła na własność jego zięcia Szymona Taschnera. Kamienicę zbudował następny właściciel Mikołaj Czech, przed 1532, być może w miejscu dawnej oficyny (podwórze należało jeszcze do kamienicy rynkowej, w piwnicy zachowany podział); 1536 wzmiankowana izdebka Jana Filipowicza na tyłach jego domu Rynek nr 42. Dalsze prace budowlane wykonane zapewne przez Schuma zanotowanego jako właściciela w 1567. Już wtedy, a na pewno przed końcem w. XVI kamienica dostawiona do tylnej ściany domu rynkowego, objęła teren całej obecnej działki; uzyskała formę
podpiwniczonego domu jednotraktowego, z sienią rozdzielającą dwa pomieszczenia nierównej wielkości, co najmniej piętrowego. W drugiej połowie XVI w. należała do Józefa Słomkowicza, na przełomie w. XVI i XVII do dominikanów, a przed połową w. XVII do Gianottich (Dzianotich), którzy 1645 przekazali ją na fundusz duchowieństwa kolegiaty Św. Jana. Od tego czasu aż do 1865 stanowiła własność księży kolegiackich lub należała do uposażenia kaplic kolegiaty Św. Jana. 1865 przeszła na własność rządu, a od 1869 w ręce właścicieli prywatnych, m.in. 1869-85 Śliwińskich, 1888-1905 Aleksandrowowów.
Po zniszczeniu 1944 zachowany fragment ściany szczytowej od strony kamienicy nr 6 do wysokości parteru, wspólna ściana szczytowa z nr 2 (Rynek St. Miasta nr 42) oraz filar w elewacji od strony tejże kamienicy i piwnice. Po rozebraniu pozostałości (powyżej piwnic) odbudowana 1953-4 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, przy zmianie układu wnętrz (cała naziemna część budynku mieści obecnie salę kinową Muzeum Historycznego m. st. Warszawy). W czasie odbudowy odkryto wątki gotyckie murów i ślady wnęki wielołucznej w ścianie szczytowej od strony kamienicy nr 6. - Trzykondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem. Piwnice dwutraktowe z podziałami wzdłużnymi dzielącymi budynek na trzy części; wszystkie ściany zewnętrzne i działowe wzdłużne gotyckie z w. XVI, a ściany poprzeczne (które utworzyły wtórnie układ dwutraktowy) i sklepienia nowożytne. Fasada czteroosiowa. Przyziemie wydzielone gzymsem, z nowymi otworami; okna w profilowanych opaskach z gzymsami podokiennymi, na I p. ponadto z nadokiennymi (w miejsce istniejących do 1944 trójkątnych szczycików). Wydatny gzyms wieńczący, profilowany. Dach z trzema wystawkami.
Nowomiejska nr 6, hip. 51, kamienica Smockich.
Pierwotnie w miejscu działki zapewne uliczka gospodarcza biegnąca na tyłach domów rynkowych nry 42-36, wzmiankowana 1506. Około połowy w. XVI zbudowano tu wąski dom murowany, wzmiankowany 1567, którego właścicielem był szewc Adam Świetlik. W końcu w. XVI i pocz. w. XVII kamienica należała do złotnika Jana Smoczkiego (Smockiego), później jego rodziny, 1656-69 w stanie zrujnowania. 1705-22 należała do Babtystów. Po 1735 kupiona przez Macieja Kurowskiego, właściciela kamienicy rynkowej nr 38 i od tego czasu stanowiąca z nią wspólną własność i mająca ten sam nr hip. (wcześniej również okresowo związana z tą posesją). Przebudowana w drugiej połowie XVIII. W jednoosiowym domu parter zajęty był przez bramę, stanowiącą przejście do oficyny (potem w bramie mieścił się sklep).
Ze zniszczeń 1944 ocalała w większości fasada. Po rozbiórce kamienica odbudowana 1953-54 wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyny, powyżej piwnic (nowożytnych) zaprojektowana od nowa, z rekonstrukcją bramy przejezdnej w przyziemiu. - Czterokondygnacjowa, jednoosiowa. Fasada na wysokości pięter pokryta dekoracją sgraffitową wg proj. Zofii i Romana Artymowskich.
Pierwotnie w miejscu działki zapewne uliczka gospodarcza biegnąca na tyłach domów rynkowych nry 42-36, wzmiankowana 1506. Około połowy w. XVI zbudowano tu wąski dom murowany, wzmiankowany 1567, którego właścicielem był szewc Adam Świetlik. W końcu w. XVI i pocz. w. XVII kamienica należała do złotnika Jana Smoczkiego (Smockiego), później jego rodziny, 1656-69 w stanie zrujnowania. 1705-22 należała do Babtystów. Po 1735 kupiona przez Macieja Kurowskiego, właściciela kamienicy rynkowej nr 38 i od tego czasu stanowiąca z nią wspólną własność i mająca ten sam nr hip. (wcześniej również okresowo związana z tą posesją). Przebudowana w drugiej połowie XVIII. W jednoosiowym domu parter zajęty był przez bramę, stanowiącą przejście do oficyny (potem w bramie mieścił się sklep).
Ze zniszczeń 1944 ocalała w większości fasada. Po rozbiórce kamienica odbudowana 1953-54 wg proj. Stanisława Żaryna, bez oficyny, powyżej piwnic (nowożytnych) zaprojektowana od nowa, z rekonstrukcją bramy przejezdnej w przyziemiu. - Czterokondygnacjowa, jednoosiowa. Fasada na wysokości pięter pokryta dekoracją sgraffitową wg proj. Zofii i Romana Artymowskich.
Nowomiejska nr 8, hip. 157, kamienica Mirosławska, Paśnikowska, Jędrzejewicza.
W XVI-XVII okresami wspólni właściciele z domem rynkowym nr 36. Wroku 1509 właścicielem Jan Gołąb (Golamb), siodlarz, wówczas prawdopodobnie dom drewniany. Następnym właścicielem stolarz Stanisław Teschar, po którym siodlarz Wacław. Kamienica wzniesiona przed 1566, kiedy wraz z posesją rynkową należała do Jana Fierląga; w tymże roku przeszła na własność paśnika Jakuba Mirosławskiego. Wówczas płytka, jedno- lub dwutraktowa (zasięg wyznaczają relikty gotyckie). W 1587 spalona i odbudowana przez tegoż właściciela. W 1646, gdy właścicielem był Stanisław Baryczka, zawaliła się. W drugiej połowie XVII w. należała do Juliusza Gintera (Ginther, Gynter), rajcy, burmistrza, a 1743 i 1754 do Teodora Jędrzejewicza (Jędrzejowicza), rajcy. W tym czasie rozbudowana (pogłębienie o trzeci trakt, podwyższenie i ukształtowanie fasady), wzniesiona też oficyna, łącząca się wspólnym murem z oficyną domu rynkowego nr 36. Na parterze istniała jedna izba-sień, za którą klatka schodowa; z czasem wprowadzono ściankę działową rozdzielającą pomieszczenia wzdłużnie na korytarz i sklep. W w. XIX częste zmiany właścicieli, m.in. 1860-1908 Bonieccy.
Po zniszczeniu 1944 zachowana fasada i sklepienia nad piwnicą i parterem. Odbudowana 1953 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez oficyn i bez klatki schodowej (wprowadzenie nowej poza dawnym obrysem budynku, wspólnej dla numerów 4, 6, 8), z zachowaniem autentycznych fragmentów. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa.
Piwnica jednoprzestrzenna, z zachowanymi murami i sklepieniami gotyckimi z w. XVI. Na parterze w izbie przedniej, zajmującej całą szerokość domu, zachowane sklepienia kolebkowo-krzyżowe, wzmocnione gurtem. Fasada dwuosiowa; w wydzielonym gzymsem kordonowym parterze portal kamienny, zamknięty półkoliście, profilowany, ze zwornikiem, w którym data 1739. Okna w nowo projektowanych opaskach. Wydatny gzyms wieńczący, bogato profilowany.
W XVI-XVII okresami wspólni właściciele z domem rynkowym nr 36. Wroku 1509 właścicielem Jan Gołąb (Golamb), siodlarz, wówczas prawdopodobnie dom drewniany. Następnym właścicielem stolarz Stanisław Teschar, po którym siodlarz Wacław. Kamienica wzniesiona przed 1566, kiedy wraz z posesją rynkową należała do Jana Fierląga; w tymże roku przeszła na własność paśnika Jakuba Mirosławskiego. Wówczas płytka, jedno- lub dwutraktowa (zasięg wyznaczają relikty gotyckie). W 1587 spalona i odbudowana przez tegoż właściciela. W 1646, gdy właścicielem był Stanisław Baryczka, zawaliła się. W drugiej połowie XVII w. należała do Juliusza Gintera (Ginther, Gynter), rajcy, burmistrza, a 1743 i 1754 do Teodora Jędrzejewicza (Jędrzejowicza), rajcy. W tym czasie rozbudowana (pogłębienie o trzeci trakt, podwyższenie i ukształtowanie fasady), wzniesiona też oficyna, łącząca się wspólnym murem z oficyną domu rynkowego nr 36. Na parterze istniała jedna izba-sień, za którą klatka schodowa; z czasem wprowadzono ściankę działową rozdzielającą pomieszczenia wzdłużnie na korytarz i sklep. W w. XIX częste zmiany właścicieli, m.in. 1860-1908 Bonieccy.
Po zniszczeniu 1944 zachowana fasada i sklepienia nad piwnicą i parterem. Odbudowana 1953 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez oficyn i bez klatki schodowej (wprowadzenie nowej poza dawnym obrysem budynku, wspólnej dla numerów 4, 6, 8), z zachowaniem autentycznych fragmentów. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa.
Piwnica jednoprzestrzenna, z zachowanymi murami i sklepieniami gotyckimi z w. XVI. Na parterze w izbie przedniej, zajmującej całą szerokość domu, zachowane sklepienia kolebkowo-krzyżowe, wzmocnione gurtem. Fasada dwuosiowa; w wydzielonym gzymsem kordonowym parterze portal kamienny, zamknięty półkoliście, profilowany, ze zwornikiem, w którym data 1739. Okna w nowo projektowanych opaskach. Wydatny gzyms wieńczący, bogato profilowany.
Nowomiejska nr 10, hip. 158, kamienica Gębińska, Hawłoszowska, Świętoduska.
Prawdopodobnie do poł. w. XVI wspólna działka z narożną nr 12. 1508 wzmiankowane dwa stykające się domy na rogu, których posesorami siodlarze: po Stefanie Gołąbiu (Golambiu) Jan Gołąb (właściciel również domu nr 8). Kamienica, której właścicielem Jakub Wacławowicz, zbudowana przed 1558 (w tym czasie posesje nr 10 i 12 już rozdzielone). Od 1567 należała do Wojciecha, a potem Mikołaja Gębiczów (Gembiczów), przez których przebudowana; prawdopodobnie pierwotny płytki dom rozbudowany w głąb działki i wzwyż do wysokości dwóch pięter (zasięg gotyckich ścian). Od 1582 do poł. w. XVII w posiadaniu Chawłoszów (Hawlosów, Hablosów): Tomasza, rajcy, i Tomasza, księdza, przez których ponownie przebudowana (być może po 1646, kiedy uszkodzona przy zawaleniu się sąsiedniej kamienicy nr 8). Powstał wtedy układ trzytraktowy z przelotową sienią z lewej strony, klatką schodową (oświetloną latarnią?) i kuchnią na pierwszym piętrze w trakcie środkowym. 1659-1807 należała do paulinów przy kościele Św. Ducha, którzy w pierwszej połowie XVIII dokonali przebudowy (m.in. nowa fasada). W wieku XIX częste zmiany właścicieli.
1944 uszkodzona. Zachowane mury, sklepienia, stropy, klatka schodowa, prócz kondygnacji poddasza i latarni, odbudowanych wraz z odnowieniem kamienicy przez prywatnych właścicieli w 1950. - Trzykondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. W piwnicach ściany: frontowa, większość bocznych i między przednim a środkowym traktem, gotyckie, z w. XVI; drobne podziały traktu tylnego, ściany tylna, część bocznych i wszystkie sklepienia nowożytne, zapewne z w. XVII. Układ wnętrz parteru przetrwały od w. XVII, sklepienia kolebkowo-krzyżowe, i pocz. XX. W sieni, nad zejściem do piwnicy, półkoliście przesklepiona wnęka, w której wazon na cokole. Drewniana klatka schodowa z tralkową balustradą z ok. 1800. Wnętrza I i II p. przekształcone w. XIX - pocz. w. XX, w pomieszczeniach poddasza zachowane częściowo drewniane stropy. Fasada trzyosiowa. W parterze, oddzielonym gzymsem kordonowym, odtworzony portal z płaskorzeźbionym zwornikiem, w którym godło zakonu paulinów; obok okno wystawowe, odtworzone w uprzednim kształcie, w kamiennej opasce. Okna w tynkowych, profilowanych obramieniach, na I p. z gzymsami nad- i podokiennymi, na II p. zamknięte odcinkowo, ze wspólnym gzymsem podokiennym. Gzyms wieńczący profilowany. Dach ze zrekonstruowaną latarnią. Na podwórku żeliwna studzienka z maszkaronem, w. XIX (?).
Prawdopodobnie do poł. w. XVI wspólna działka z narożną nr 12. 1508 wzmiankowane dwa stykające się domy na rogu, których posesorami siodlarze: po Stefanie Gołąbiu (Golambiu) Jan Gołąb (właściciel również domu nr 8). Kamienica, której właścicielem Jakub Wacławowicz, zbudowana przed 1558 (w tym czasie posesje nr 10 i 12 już rozdzielone). Od 1567 należała do Wojciecha, a potem Mikołaja Gębiczów (Gembiczów), przez których przebudowana; prawdopodobnie pierwotny płytki dom rozbudowany w głąb działki i wzwyż do wysokości dwóch pięter (zasięg gotyckich ścian). Od 1582 do poł. w. XVII w posiadaniu Chawłoszów (Hawlosów, Hablosów): Tomasza, rajcy, i Tomasza, księdza, przez których ponownie przebudowana (być może po 1646, kiedy uszkodzona przy zawaleniu się sąsiedniej kamienicy nr 8). Powstał wtedy układ trzytraktowy z przelotową sienią z lewej strony, klatką schodową (oświetloną latarnią?) i kuchnią na pierwszym piętrze w trakcie środkowym. 1659-1807 należała do paulinów przy kościele Św. Ducha, którzy w pierwszej połowie XVIII dokonali przebudowy (m.in. nowa fasada). W wieku XIX częste zmiany właścicieli.
1944 uszkodzona. Zachowane mury, sklepienia, stropy, klatka schodowa, prócz kondygnacji poddasza i latarni, odbudowanych wraz z odnowieniem kamienicy przez prywatnych właścicieli w 1950. - Trzykondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. W piwnicach ściany: frontowa, większość bocznych i między przednim a środkowym traktem, gotyckie, z w. XVI; drobne podziały traktu tylnego, ściany tylna, część bocznych i wszystkie sklepienia nowożytne, zapewne z w. XVII. Układ wnętrz parteru przetrwały od w. XVII, sklepienia kolebkowo-krzyżowe, i pocz. XX. W sieni, nad zejściem do piwnicy, półkoliście przesklepiona wnęka, w której wazon na cokole. Drewniana klatka schodowa z tralkową balustradą z ok. 1800. Wnętrza I i II p. przekształcone w. XIX - pocz. w. XX, w pomieszczeniach poddasza zachowane częściowo drewniane stropy. Fasada trzyosiowa. W parterze, oddzielonym gzymsem kordonowym, odtworzony portal z płaskorzeźbionym zwornikiem, w którym godło zakonu paulinów; obok okno wystawowe, odtworzone w uprzednim kształcie, w kamiennej opasce. Okna w tynkowych, profilowanych obramieniach, na I p. z gzymsami nad- i podokiennymi, na II p. zamknięte odcinkowo, ze wspólnym gzymsem podokiennym. Gzyms wieńczący profilowany. Dach ze zrekonstruowaną latarnią. Na podwórku żeliwna studzienka z maszkaronem, w. XIX (?).
Herbaciarnia "Same Fusy" - tel. 22 635 90 14
Nowomiejska nr 12, hip. 159, kamienica Gołębiowska.
Narożna z ul. Krzywe Koło. Do połowy w. XVI parcela obejmująca zapewne obecne działki nry 10 i 12. 1456 wymieniany dom Mikołaja, siodlarza (po Janie Benschu), a 1461 browar tegoż właściciela. 1501-10 w posiadaniu rodziny Gołębiów (Golambów); 1508 na działce stały dwa stykające się domy na rogu (do Gołębiów należał również dom nr 8). 1509-11 na tyłach parceli wzmiankowane dwa browary Mikołaja Pothdambka, zapewne na miejscu uliczki gospodarczej. Następnymi właścicielami Mikołaj, a po nim Stanisław Kazubowie, 1558 Andrzej Wirczibiesz (w tym czasie rozdzielona własność z nr 10). Początkowo dom drewniany, 1598-1659 określony jako częściowo murowany, częściowo (wewnątrz) drewniany. W końcu w. XVI w posiadaniu bakałarza Akademii Krakowskiej Walentego Lentowskiego, potem rajcy Tomasza Chawłosza, 16322 Mikołaja Gizy. 1656-82 własność Tomasza Pradla, cyrulika królewskiego; wówczas kamienica już w całości murowana, uzyskała układ trzytraktowy i attykę.
W pierwszej połowie w. XVIII własność Skwarczyńskiego. Rozbudowana o oficyny murowane: boczną (od ul Krzywe Koło) i tylną (w miejscu dawnej uliczki gospodarczej, obejmującą szerokość dwóch działek, nry 10 i 12), potwierdzoną 1790, kiedy właścicielem Mikołaj Faltynowicz. W. XIX częste zmiany właścicieli (m.in. 1820-43 rodzina Wiatrowskich) oraz przebudowy.
Po zniszczeniu 1944 zachowane fragmenty piwnic i parteru, z częścią sklepień. Po rozebraniu wszystkich zachowanych fragmentów naziemnych, poza gotycką ścianą, szczytową (wspólną z nr 10), odbudowana 1953 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944,
zachowującego cechy kamienicy z w. XVIII, z oficyną od strony ul. Krzywe Koło z w. XVIII; odmiennie rozwiązane pomieszczenia poddasza. - Trzykondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice dwutraktowe z w. XVII. Na parterze, który zachował układ z w. XVII, wąska przelotowa sień sklepiona kolebkowo z lunetami i pomieszczenia od strony Krzywego Koła sklepione żaglasto z lunetami; nowa klatka schodowa na dawnym miejscu, w środkowym trakcie. Fasada trzyosiowa. Na parterze portal piaskowcowy, w. XVII, częściowo rekonstruowany, boniowany, zamknięty półkoliście, obok, w miejscu dawnego wejścia do sklepu, wnęka z oknem, o łuku koszowym, w nowym obramieniu. Okna pięter w tynkowych profilowanych opaskach z gzymsami nad oknami I p. Nad wydatnym gzymsem wieńczącym zrekonstruowana attyka trzyprzęsłowa (do 1944 istniało jedynie jedno przęsło); wysoki fryz rozczłonkowany pilasterkami, grzebień ze sterczynami i esownicami. W narożu od ul. Krzywe Koło, od wysokości II p. boniowanie. Elewacja boczna o siedmiu nieregularnie rozstawionych osiach, bez architektonicznego wyodrębnienia oficyny, gładka, z dwiema skarpami. Dach (którego szczyt od ul. Nowomiejskiej zasłania attyka) z czterema wystawkami od ul. Krzywe Koło.
Narożna z ul. Krzywe Koło. Do połowy w. XVI parcela obejmująca zapewne obecne działki nry 10 i 12. 1456 wymieniany dom Mikołaja, siodlarza (po Janie Benschu), a 1461 browar tegoż właściciela. 1501-10 w posiadaniu rodziny Gołębiów (Golambów); 1508 na działce stały dwa stykające się domy na rogu (do Gołębiów należał również dom nr 8). 1509-11 na tyłach parceli wzmiankowane dwa browary Mikołaja Pothdambka, zapewne na miejscu uliczki gospodarczej. Następnymi właścicielami Mikołaj, a po nim Stanisław Kazubowie, 1558 Andrzej Wirczibiesz (w tym czasie rozdzielona własność z nr 10). Początkowo dom drewniany, 1598-1659 określony jako częściowo murowany, częściowo (wewnątrz) drewniany. W końcu w. XVI w posiadaniu bakałarza Akademii Krakowskiej Walentego Lentowskiego, potem rajcy Tomasza Chawłosza, 16322 Mikołaja Gizy. 1656-82 własność Tomasza Pradla, cyrulika królewskiego; wówczas kamienica już w całości murowana, uzyskała układ trzytraktowy i attykę.
W pierwszej połowie w. XVIII własność Skwarczyńskiego. Rozbudowana o oficyny murowane: boczną (od ul Krzywe Koło) i tylną (w miejscu dawnej uliczki gospodarczej, obejmującą szerokość dwóch działek, nry 10 i 12), potwierdzoną 1790, kiedy właścicielem Mikołaj Faltynowicz. W. XIX częste zmiany właścicieli (m.in. 1820-43 rodzina Wiatrowskich) oraz przebudowy.
Po zniszczeniu 1944 zachowane fragmenty piwnic i parteru, z częścią sklepień. Po rozebraniu wszystkich zachowanych fragmentów naziemnych, poza gotycką ścianą, szczytową (wspólną z nr 10), odbudowana 1953 wg proj. Stanisława Żaryna, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944,
zachowującego cechy kamienicy z w. XVIII, z oficyną od strony ul. Krzywe Koło z w. XVIII; odmiennie rozwiązane pomieszczenia poddasza. - Trzykondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice dwutraktowe z w. XVII. Na parterze, który zachował układ z w. XVII, wąska przelotowa sień sklepiona kolebkowo z lunetami i pomieszczenia od strony Krzywego Koła sklepione żaglasto z lunetami; nowa klatka schodowa na dawnym miejscu, w środkowym trakcie. Fasada trzyosiowa. Na parterze portal piaskowcowy, w. XVII, częściowo rekonstruowany, boniowany, zamknięty półkoliście, obok, w miejscu dawnego wejścia do sklepu, wnęka z oknem, o łuku koszowym, w nowym obramieniu. Okna pięter w tynkowych profilowanych opaskach z gzymsami nad oknami I p. Nad wydatnym gzymsem wieńczącym zrekonstruowana attyka trzyprzęsłowa (do 1944 istniało jedynie jedno przęsło); wysoki fryz rozczłonkowany pilasterkami, grzebień ze sterczynami i esownicami. W narożu od ul. Krzywe Koło, od wysokości II p. boniowanie. Elewacja boczna o siedmiu nieregularnie rozstawionych osiach, bez architektonicznego wyodrębnienia oficyny, gładka, z dwiema skarpami. Dach (którego szczyt od ul. Nowomiejskiej zasłania attyka) z czterema wystawkami od ul. Krzywe Koło.
