Rynek Starego Miasta
strona Kołłątaja

Rynek 15, hip. 119, kamienica Simonettich



Rynek nr 15, hip. 119, kamienica Simonettich (Hińczowska, Octabińska, Kranichowska, Markiewiczowska). Narożna ul. Zapiecek (wspólny nr policyjny i hipoteczny z dawną oficyną od ul. Piwnej i skrzydłem od ul. Zapiecek). Pierwotnie dom zapewne drewniany, wzmiankowany 1431 jako własność Benesza Haftarza, odziedziczony przez Hinczę Glazera. Kamienica wzniesiona w. XV (przed 1495), z przednim traktem piwnic krytym stropem. Przebudowywana i rozbudowywana w pierwszej połowie w. XVI, m.in. po pożarze, przez: Hinczę Glazera II, wzmiankowanego jako właściciel 1505 i 1507, oraz Mikołaja Octobę, któremu syn Hinczy II Sebastian odstąpił kamienicę 1523. W trakcie tych przebudów wprowadzono m.in.: podział wzdłużny i sklepienia piwnic, przy czym poziom podłogi parteru podniesiono, profilowany ceglany portal w fasadzie oraz w izbie tylnej na parterze posadzkę ceramiczną (1952 zinwentaryzowane ślady). Od 1548 własność Jana Bornbacha (Burbacha), kupca, następnie 1571-1614 Michała Kranicha, w połowie w. XVII Jana Grzybowicza, w drugiej połowie XVII w. Jerzego Jasskina. Wówczas, przed 1669, wzniesiona murowana oficyna od ul. Piwnej, na miejscu drewnianej zabudowy gospodarczej.
Po 1754 w rękach Grotthoffów, przez których nadbudowana o jedno piętro; 1790 czterokondygnacjowa, trzytraktowa, połączona z oficyną trzykondygnacjowym, trzynastoosiowym skrzydłem, w którym szeroka sień przejazdowa. Od 1819 podział posesji na dwie hipoteki: 119A - Rynek, 119B - Piwna i Zapiecek. W. XIX częste zmiany właścicieli, kamienica rynkowa należała m.in. do: ok. 1821-44 Jerzego Kopke, 1852-65 Jerzego Grzybkowskiego, 1870-80 Feliksa Ołtuszewskiego. W tym czasie kilkakrotnie modyfikowana, m.in. przebudowano skrzydło wg proj. Ludwika Adolfa Szmideckiego (być może wówczas nadbudowano III p.), ścięto narożnik pd.-wsch., w drugiej połowie XIX w. przekształcono wystrój elewacji. Ok. 1907-15 własność Walentego Retkiewicza. Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i częściowo ściany parteru. Po ich rozebraniu odbudowana 1952-53 wg proj. Andrzeja Węgrzeckiego z nawiązaniem w bryle do stanu sprzed 1944, z nowo projektowanymi wnętrzami i elewacjami. - Czterokondygnacjowa, wielotraktowa. Piwnice kamienicy rynkowej do 1952 gotyckie, w. XV. Fasada i elewacja oficyny trzyosiowe, skrzydło trzynastoosiowe z wmurowanym nad nowym portalem bramy fragmentem archiwolty portalu z datą 1666 (niewiadomego pochodzenia) oraz ze sgraffitem o motywach geometrycznych i przedstawieniach tradycyjnie związanych z funkcjonowaniem poczty, wyk. 1953 przez Edmunda Burke; na narożniku pd.-wsch. Zegar wg proj. Jerzego Brabandera i Zygmunta Kropisza wyk. 1953 przez Mieczysława Jarnuszkiewicza oraz tablica marmurowa upamiętniająca odbudowę Rynku Starego Miasta.

Obecnie budynek POCZTY POLSKIEJ. - 228310281

Rynek 17, hip. 41, kamienica Godswillera


Rynek nr 17, hip. 41, kamienica Godswillera (Swignowska, Malkowska, Markiewiczowska). Wzniesiona przed 1473 przez Swignów, właścicieli do 1460, lub Malków po 1460 (1505-58 zwana Swignowska lub Malkowska). Ok. 1500 przebudowana z wprowadzeniem ściany w przednim trakcie piwnic i związanego z nią sklepienia. Następni właściciele m.in.: ok. 1507 rodzina Dambalów (Dąbalów),1565 Stanisław Belka, potem Ulrych Burcholczer (Burgholczer), kuśnierz i pisarz radziecki, od 1598 Michał Drewno, konwisarz (zm. przed 1627), kiedy potwierdzony warsztat konwisarski w oficynie, następnie jego zięć Piotr Markiewicz, również konwisarz, od 1669 Falkiewicz, ok. 1705 Knabe, 1743-54 Ludwik Ekielski, rajca. Wówczas nadbudowano czwartą kondygnację. 1784-1821 w posiadaniu Godswillerów (Godźwillerów), przez których przebudowana ok. 1815, wówczas m.ni. nadbudowano piątą kondygnację z loggią oraz zmieniono wystrój fasady na klasycystyczny.
W. XIX-XX częste zmiany właścicieli m.i.: ok. 1844 Antoni Mieszkowski, 1865-80 Józef Kabatnik, 1887-89 Ignacy Habielski, ok. 1903 Alfons Bukowski, ok. 1907-10 Marcela Zdrojewska, ok. 1915 Jan potem Stanisław Wied. 1928 polichromię fasady wyk. Zofia Stryjeńska.

Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i fragmenty przyziemia, rozebrane 1952. 1950 odkryto podczas badań murów izby tylnej przyziemia malowidło gotyckie z przedstawieniem Madonny z Dzieciątkiem, ok. 1500, które przeniesiono do kamienicy Rynek St. Miasta nr 40. Kamienica odbudowana 1952-3 wg proj.Jana Bieńkowskiego z częściowym odtworzeniem klasycystycznej fasady (nie zrekonstruowano loggii oraz zmieniono otwory parteru), nowo projektowaną elewacją tylną i wnętrzami. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa.
Na parterze po lewej sień z wąskim przechodem na podwórze, sklepione kolebką z lunetami, po prawej klatka schodowa w trakcie środkowym i pomieszczenia przykryte stropami, przednie mieszczące aptekę proj. Jana Bieńkowskiego. Fasada trzyosiowa, na wyższych kondygnacjach ujęta po bokach boniowaniem. W przyziemiu po lewej nowo projektowany portal oraz nad wejściem do apteki kuty szyld z symbolem medyków proj. Jana Bieńkowskiego, wyk. 1953 przez Mieczyslawa Jarnuszkiewicza. Nad parterem szeroki, płaskorzeźbiony w tynku fryz ze sceną pochodu bachicznego , odtworzony 1953-55 przez Romana Łukijanowa wg pierwotnego wykonania ok. 1815 zapewne przez Pawła Malińskiego.


Apteka 22 8311784

Rynek 19, hip. 42, kamienica Wójtowska



Rynek nr 19, hip. 42, kamienica Wójtowska. Prawdopodobnie od 1408 siedziba sądu ławniczego i wójta dziedzicznego Starej Warszawy Piotra Pielgrzyma. Początkowo dom, zapewne drewniany, kamienica wzmiankowana 1505, wówczas własność Wilków-Kałęckich, kolejnych wójtów dziedzicznych. 1609 wójtostwo wykupione przez radę miejską, która 1618-22, po śmierci ostatniego wójta dziedzicznego Jana Wilka-Katęckiego, przejęła kamienicę. Po przeniesieniu 1702 urzędu do ratusza kamienica nadal własnością miasta, wydzierżawiana. Gruntownie przebudowywana: 1642-47 wg proj. Konstantego Tencalli, wówczas dwupiętrowa, następnie 1693-95 przez Benedykta Kaweckiego, muratora, przy udziale Józefa Szymona Bellottiego, 1771 nadbudowana o jedną kondygnację, zapewne wówczas ukształtowana fasada.
Od 1811 własność prywatna m.in.: 1811-30 Jan Boroński, 1830-44 Anna Kren, ok. 1865-89 Jan Kabatnik, ok. 1907-15 Majlich Berlinerblau. Remontowana 1921 i 1927, wówczas to skuto przyczółki i gzymsy nad oknami fasady, częściowo zrekonstruowane 1928, kiedy też polichromię wykonał Wacław Borowski. 1933 własność Eliasza Berlinerblaua. Po zniszczenia 1944 zachowane piwnice. Odbudowana 1952-53 wg proj. Jana Bieńkowskiego z zachowaniem tylnych traktów piwnic, odtworzeniem fasady sprzed 1944 (na której uproszczono detal i zmieniono w parterze otwór drzwiowy na okienny), z nowo projektowaną elewacją tylną i wnętrzami, na parterze nawiązującymi do stanu sprzed zniszczeń. Kamienica czterokondygnacjowa, trzytraktowa (wnętrza połączone częściowo z kamienicą nr 21). Ściany pokryte sgraffitem geometrycznym i figuralnym (m.i. alegorie Pokoju i Sprawiedliwości), wyk. 1953 przez Krystynę Kozłowską i Grzegorza Wdowickiego.


Muzeum Świat Iluzji - 501808006

Rynek 21, hip. 43, kamienica Friczowska

Rynek nr 21, hip. 43, kamienica Friczowska (Wilczkowska, Delpaczyńska). Wzniesiona w. XV jako jednotraktowa (głębokość obecnych dwóch traktów przednich), jednoprzestrzenna, podpiwniczona, z szeroką sienią na parterze o znacznej wysokości, wyznaczonej zachowaną częściowo w fasadzie wysoką wnęką portalową. W. XV/XVI parokrotnie przebudowywana m.in.: w fazie I przykrycie piwnic sklepieniem kolebkowym na całą szerokość domu, z wstawieniem dzielącej piwnice na dwa trakty ściany poprzecznej, o którą wsparte schody wewnętrzne na parter; w fazie II obniżenie wysokości parteru wraz ze zmianą portalu na niższy i szerszy (obecny); w fazie III zapewne nadbudowanie lub przebudowanie wyższych kondygnacji na cele mieszkalne, wymurowanie schodków zewnętrznych z parteru na podwórze (zachowane w tylnym trakcie piwnic). Jedną z tych przebudów lub wszystkie należy łączyć z pierwszym znanym właścicielem Jerzym Landekerem (Landecker) Fryczem (Fricz, Fritcz, Friczowicz), kupcem, rajcą, wzmiankowanym 1494-1522. Od 1522 zw. Friczowską, w posiadaniu rodziny Wilczków: Jana, ożenionego z Elżbietą wdową po Jerzym Landekerze, potem Macieja, przez nich ponownie przebudowana z dodaniem tylnego traktu, złożonego z izby tylnej i przechodu na podwórze. 1602 remontowana przez kolejnego właściciela Jana Korba.
Od 1608 własność Aleksandra del Pace, kupca. 1674 zrujnowana, 1689 częściowo spalona.Odbudowana na początku XVIII w. i być może nadbudowana o jedną kondygnację przez kolejnego właściciela Michała Szubalskiego. Od tego czasu połączona z sąsiednią (nr 21 A) pozostaje wraz z nią do ok. 1784 w rękach Szubalskich, w końcu w. XVIII Rogalskich.
1810 kupiona przez Błeszyńskiego, komisarza skarbowego, dla którego remontowana; wówczas powstała sześcioosiowa fasada wspólna dla obu domów (odtąd wspólny nr porządkowy i hipoteczny). Następni właściciele m.in.: ok. 1844 Piotr Jenny, 1852-87 Stanisław Żbikowski, ,1889-1915 Władysław Czajkowski. Remontowana 1898 pod kierunkiem Antoniego Kazimierza Porczyńskiego. Ok. 1919-32 w rękach Leonii Jeleniowskiej. Po 1926 remont i przebudowa poddasza na cele mieszkalne wg proj. Juliana Lisieckiego. Wówczas fasada z kamienną płaskorzeźbą lwa nad przyziemiem (przeniesioną być może z kamienicy Rynek nr 19) i balkonem z 1913 proj. przez Władyslawa Marconiego na dwu środkowych osiach II piętra. 1928 remont fasady wg proj. Karola Sicińskiego, wówczas odkryto i odsłonięto portale gotyckie, uzupełniono górną część wyższego portalu, przywrócono podział na dwie odrębne elewacje usuwając m.i. balkon i płaskorzeźbę lwa. Przed 1939 własność Ireny z Jeleniowskich Taube i Haliny z Jeleniowskich Temlerowej. Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice i fragmenty fasady z portalami, przed 1949 zabezpieczone. Odbudowana 1952-53 wg proj. Jana Bieńkowskiego i Zofii Krotkiewskiej, z częściowym zachowaniem ocalałych elementów, odtworzeniem fasady nawiązującej do stanu sprzed 1944 (zlikwidowano szeroką wystawkę w dachu i zmieniono na parterze drzwi na okno), nowo projektowaną elewacją tylną i wnętrzami proj. m.in. przez: Bohdana Boberskiego, Zofię Krotkiewską, Janusza Krotkiewskiego (klatka schodowa i kawiarnia na piętrze) i Jerzego Brabandera (kawiarnia na parterze). - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice połączone z kamienicami nr 19, 21 , 23, 25, gotyckie, trzytraktowe, mieszczą restaurację "Krokodyl". Dwa przednie pomieszczenia z dwoma okienkami na Rynek, schodami na parter i wnękami w ścianie bocznej (od kamienicy nr 21 A) z w. XV, sklepione kolebkowo do 1952 (obecnie stropy płaskie); trakt tylny piwnic podzielony wzdłużnie arkadami wydzielającymi wąski korytarzyk, z wnękami we wszystkich ścianach, późnogotycki w. XVI, w nim dawne schody z parteru na podwórze, z wcześniejszej przebudowy, koniec w. XV; filar i sklepienie 1602. Wnętrza parteru 1 pierwszego piętra połączone z sąsiednimi kamienicami nr 19 i 21 A, mieszczą kawiarnię ."Krokodyl". Fasada trzyosiowa. Na parterze z cegły gotyckiej (częsciowo przelicowanej) po prawej ostrołukowy portal czterouskokowy o profilach wałkowych, zapewne koniec w. XV, nad którym ościeża pierwotnego portalu, w. XV, znacznie wyższego i węższego, o podobnym (pięciouskokowym) obramieniu; po lewej nowo projektowane okno oraz wywieszka z krokodylem wyk. 1953 przez Mieczyslawa Jarnuszkiewicza. Najwyższa kondygnacja oddzielona gzymsem kordonowym, pokryta sgraffitem wyk. 1953 przez Witolda Millera.


Galeria SAWA - jubilerstwo - 504497879

Galeria Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej - 22 652 11 77

Rynek 21A, hip. 43, kamienica Klucznikowska



Rynek nr 21A, hip. 43, kamienica Klucznikowska (Aftarzowska). Wzniesiona w. XV-XVI w kilku fazach: najpierw dom zapewne jednotraktowy, następnie sklepione piwnice, później dobudowany trakt tylny. Przebudowywana m.in. zapewne przez Hanusza Mł., haftarza, pierwszego właściciela w pierwszej połowie XVI w., po którym 1543 dziedziczą Rolowie. Od 1563 należała do Jana Zembrzuskiego, zw. Klucznikiem (zięcia Franciszka Roli); wówczas gruntownie przebudowany tylny trakt piwnic: dawna piwnica pogłębiona (w dolnych partiach ścian lico kamiennych fundamentów) i przykryta sklepieniem na gurtach, które częściowo zasłaniają wcześniejsze wnęki (utworzono wielką salę piwniczną o niewiadomym przeznaczeniu).
W 1608 gruntownie przebudowana przez Pawła Klucznika Zembrzuskiego, burmistrza (fragment tablicy erekcyjnej w Muzeum Historycznym m. st. Warszawy). Być może wtedy wielka piwnica, podzielona na dwie kondygnacje, wróciła do funkcji składowo-gospodarczej. Po 1633 własność spadkobierców Kluczników Zembrzuskich: Baltazara Strubicza, Bandinellego, od końca w. XVII do ok. 1784 w rękach Szubalskich, dla których zapewne remontowana na początku w. XVIII, kiedy połączona z kamienicą nr 21 (dalsza historia zob. kamienica nr 21). W 1812 mieszkał tu i zmarł Hugo Kołłątaj. 1928 generalny remont fasady, podczas którego przywrócono pierwotny podział, odkryto portal główny oraz wyk. polichromię wg proj. Karola Sicińskiego.

Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i fasada, zabezpieczona przed 1949, rozebrana z wyjątkiem portalu przed 1952. Kamienica odbudowana 1952-53 wg proj. Jana Bieńkowskiego i Zojii Krotkiewskiej, z nawiązaniem do fasady sprzed 1944 (zlikwidowano balkon na lewej osi II p., na parterze zmieniono boczne otwory drzwiowe na okienne, dodano latarnię nad środkowym traktem). Elewacja tylna i wnętrza nowo projektowane. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice dwutraktowe; w trakcie przednim ściany boczne z wnękami i frontowa z okienkiem na Rynek oraz resztka późniejszego sklepienia i ślady schodów na Rynek, do 1952 gotyckie (obecnie w lewej części schody dostępne z parteru kamienicy nr 21). Trakt tylny zajmuje w całości późnogotycka piwnica z drugiej połowy XVI wieku (połączona z sąsiednimi kamienicami stanowi salę restauracji „Krokodyl "), przykryta kopulastym sklepieniem na czterech krzyżujących się pasach; w ścianie bocznej (od strony nr 21) wnęki, ponadto dwa okienka na podwórze, z wcześniejszej fazy budowy. Układ przyziemia nowy. Fasada trzyosiowa. Na osi kamienny portal z pierwszej połowy w. XVII (częściowo uzupełniony), z ogzymsowanymi filarkami wspierającymi boniowaną, półkolistą archiwoltę, nad której kluczem złocona kula. Otwory okienne nowo projektowane, nad lewym płaskorzeźba lwa trzymającego tarczę z kotwicą i literą S, wyk. 1953 (nawiązuje tematycznie do płaskorzeźby istniejącej do 1928). Ściany wyższych kondygnacji pokryte geometrycznym i figuralnym sgraffitem, z głową H. Kołłątaja w tondzie, wyk. 1953 przez Hannę i Jacka Żuławskich. Dach z nowo projektowaną latarnią i wystawkami w obu połaciach.


Rynek 23, hip. 44, kamienica Anszultowska


Rynek nr 23, hip. 44, kamienica Anszultowska (Serafinowska, Pasowska, Urbanowska). Wzniesiona w. XV-XVI zapewne w kilku fazach. Pierwsi znani właściciele: Piotr i jego syn Serafin, malarze, następnie, po 1517 Maciej Pass (Pasch), krawiec. Zapewne przez niego przebudowana przed 1532; być może z tego okresu sklepienie tylnego traktu piwnic, późniejsze od ścian. Kolejni właściciele m.in.: 1558-82 Jan Hirschner, cukiernik i Michał Hirschner (syn), cukiernik i aptekarz, Samuel Anszult (Hawschuld), kupiec (po 1619 jego spadkobiercy), przez którego przebudowana gruntownie w końcu w. XVI lub na pocz. w. XVII. W tym czasie dwupiętrowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa, w przedniej części trzypasmowa z sienią między sklepami (na miejscu pierwotnej wysokiej sieni), w tylnej dwupasmowa, w podwórzu z murowaną wieżą z ustępami na każdej kondygnacji, dostępnymi z ganków biegnących wzdłuż prawej granicy działki. W połowie XVII w rękach Urbana Witkowskiego, muratora, następnie Jana Koryckiego, szafarza królewskiego, przez którego być może remontowana ok. 1671. Ponownie odnawiana po 1703. Od połowy w. XVIII do końca stulecia własność rodziny Andrychowiczów, przez których, przed 1780, nadbudowana o dwa piętra z wysoką latarnią na dachu.
W. XIX-XX w posiadaniu m.in.: ok. 1819-44 Gudeita, ok. 1865 Winnickiego, 1870-80 Teodozji Majewskiej, ok. 1907-10 Pawła Roszkowskiego, ok. 1918 Lucyny z Roszkowskich Falkowskiej. 1921-22 przebudowana wg proj. Stefana Szyllera, m.in. zmieniono częściowo wystrój fasady oraz zakomponowano dziedziniec na podstawie trzech odsłoniętych podczas remontu arkad.W 1928 polichromię na fasadzie wykonał Stanislaw Rzecki. 1935-44 właścicielami: Maria Mineykowa, Jan W. Jastrzębski, Anna Holtzowa. Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i część przyziemia z portalem. Odbudowana 1952-3 wg proj. Jana Bieńkowskiego, z zachowaniem ocalałych elementów, zrekonstruowaną fasadą (nawiązującą do stanu z ok. 1671 i sprzed 1780), elewacją tylną i wnętrzami parteru odtworzonymi wg stanu sprzed 1944; pozostałe wnętrza nowo projektowane. Pięciokondygnacjowa, trzytraktowa. W trakcie środkowym, po prawej, klatka schodowa oświetlona oknami z latarni. Fasada trzyosiowa. Na parterze, oddzielonym wydatnym gzymsem kordonowym, na osi portal kamienny, boniowany, zamknięty półkoliście, z kluczem zwieńczonym kulą, w. XVII (uzupełniany), w nadświetlu zachowana autentyczna krata o motywach esownic i rozet, z datą 1671. Okna wyższych kondygnacji w profilowanych obramieniach; na I i II p. z gzymsami, kanelowanymi fryzami i ornamentem wolich oczu.

Kantor wymiany walut - sklep z pamiątkami

Rynek 25, hip. 45, kamienica Rolińska



Rynek nr 25, hip. 45, kamienica Rolińska (Swignowska, Klucznikowska).1466-69 wzmiankowany dom, zapewne drewniany, Swignów. Kamienica zbudowana w. XV/XVI. W pierwszej połowie w. XVI własność rodziny Rolów, następnie Jana Zembrzuskiego zw. Klucznikiem oraz jego spadkobierców. Od 1625 w posiadaniu Marcina Fukiera, ławnika i podskarbiego, przez którego przed 1656 przebudowana z wprowadzeniem układu trzypasmowego. 1669 trzykondygnacjowa. 1703 gruntownie remontowana i nadbudowana o dwie kondygnacje przez Maychrowicza, metrykanta kancelarii miejskiej. Następnie własność m.in.: ok. 1743 Piotra Riaucourta, bankiera, pod koniec w. XVIII Rydlów, 1819-89 Baumanów.
Remontowana 1920 i 1928, wówczas polichromię na fasadzie wyk. Witold Leonhard i Józef Szperber.
Ok. 1932 własność Stanisława i Marii Pawłowskich.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice. Odbudowana 1952-53 wg proj. Ryty Stachowicz-Gniazdowskiej w nawiązaniu do stanu sprzed zniszczeniem, zachowującego wygląd zapewne z ok. 1703, z nowo projektowaną elewacją tylną, częściowo detalem fasady i wnętrzami przyziemia nawiązującymi do układu sprzed 1944. Pięciokondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice z pozostałościami wątków gotyckich w ścianach bocznych (z wnęką w ścianie od kamienicy nr 23) i we frontowej ze śladami schodów na Rynek.
poniżej fragmenty elewacji parteru owoce i trzy sowy umiejscowione nad oknami parteru

Kiosk Machalskich - pamiątki - 22 8313969

Rynek 27, hip. 46 - kamienica Fukierowska


Rynek nr 27, hip. 46 Kamienica Fukierowska (Korbowska, Strubiczowska. Pierwotnie dwa domy, początkowo drewniane. - Lewy (od strony kamienicy nr 25) na bardzo wąskiej dział (prawdopodobnie w miejscu pierwotnej uliczki gospodarczej). Pierwszy raz wzmiankowany jako własność Jana Wilka, od 1441 Macieja potem Zygmunta Tłusto, którzy zapewne wznieśli kamienicę murowaną, potwierdzoną 1466 i 1469 jako „lapidea Tlustonis". Od 1466 w posiadaniu rodziny Siodlarzy (Siodlarzewiczów), m.i. Mateusza i Stanisława, następnie: do 1517 Wolfgangów, od 1528 Ulryka Burcholcera, kuśnierza, od 1531 Fryderyka, złotnika. - Prawy (od strony kamienicy nr 29) pierwszy raz wzmiankowany 1442 jako własność Andrzeja Grabskiego, następnie m.i.: 2. poł. w. XV Marcina Benescha i jego zięcia Wolfganga, od 1517 Stanisława Siodlarza. 1505 wzmiankowana po raz pierwszy kamienica (1529 potwierdzona wspólną ścianą z sąsiednią nr 29). Od 1531 w posiadaniu Tomasza Korba, kupca; 1543 wdowa po nim, Katarzyna, nabyła sąsiednią kamienicę; odtąd obie w rękach jednego właściciela. Zniszczone być może pożarem 1544, 1552 połączone przez kolejnego właściciela, Jerzego Korba (syna Tomasza) w wyniku gruntownej rozbudowy od piwnic (zbudowane z jednolitej cegły; wcześniejsze wątki tylko za sklepieniami w ścianach wzdłużnych, do których dostawione poprzeczne). - Wzniesiona w formach zapewne jeszcze gotyckich, z bogatą fasadą i przyziemiem znacznie wyższym od obecnego (górne części wnęk w ścianach wnętrza pierwotnego przyziemia rekonstruowane w pomieszczeniach tylnego traktu na I p.). Po 1625 w posiadaniu Piotra Kłosa. 1647 remontowana przez ówczesnego właściciela, burmistrza Baltazara Strubicza, podczas którego być może obniżono wysokość parteru i połączenie z oficyną kamiennymi gankami. 1661 trzykondygnacjowa, z niską sienią na całą szerokość budynku, krytą drewnianym stropem.
Od 1690 własność Michała Reicherta (Richarda) i jego żony 2° voto Zappio, następnie jej wnuków Benedykta i Aleksandra Wemmerów. Od 1715 w posiadaniu Jana Ernesta Schindlera, superintendenta ceł królewskich, przez którego gruntownie przebudowana 1718 z podwyższeniem o jedną kondygnację, zwężeniem i zasklepieniem sieni i ustawieniem w niej kolumny z figurą Jana Chrzciciela (nie zachowana) oraz ostatecznym ukształtowaniem ganków na dziedzińcu, które otrzymały kute balustrady z datą i inicjałami JES (nieodtworzone). 1782 ponownie przebudowana przez ówczesnego właściciela Jakuba Rabe, kupca, zapewne wg proj. Szymona Bogumila Zuga; nadano wówczas wystrój fasadzie i przekształcono wnętrza (m.i. wystrój malarski sali na pierwszym piętrze, zachowany do 1944). Od 1810 w rękach rodziny Fukierów, kupców win. Z ich inicjatywy kilkakrotnie przekształcana: 1818 m.in. odnawiano dziedziniec i portal główny, na którym dodano herb Fukierów i litery FF (Florian Fukier), ok. 1859 połączono piwnice z sąsiednimi kamienicami nr 29 i 31; 1910-2 remont dziedzińca z inicjatywy Henryka Fukiera, wg proj. Władyslawa Marconiego i Jarosława Wojciechowskiego (zob. ul. Piwna nr 44). 1916-8 w jednej z izb tylnych parteru urządzono tzw. Salę Kazimierzowską wg proj. Zdzisława Kalinowskiego i Zygmunta Kamińskiego (nie zachowana); 1921 jedną z sal na I piętrze proj. Karol Siciński; 1928 polichromię na fasadzie wyk. Stanisław Kazimierz Ostrowski; 1931 podczas częściowego remontu wnętrz, być może wg proj . Juliusza Nagórskiego, odkryto i zakonserwowano strop ze śladami polichromii (nie odtworzona). 1939 uszkodzona. Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice, częściowo mury przyziemia z portalami i fragmenty sklepień parteru. Odbudowana 1947- 53 wg proj . Wacława Podlewskiego z odtworzeniem bryły i fasady z 1782, dziedzińca z gankami, nowo projektowanymi wnętrzami, w parterze odtworzonymi wg stanu sprzed 1944. 1969 przebudowa poddasza na cele mieszkalne.
Piwnice gotyckie w. XV, z zachowanym podziałem wzdłużnym na pierwotne dwie kamienice. w ścianach bocznych i wzdłużnej wnęki, ponadto schody i okienka na Rynek, sklepienia kolebkowe (niektóre o łuku ostrym). Przy wejściu do której żeliwna latarnia wyk. 1953 przez Mieczysława Jarnuszkiewicza. Sień zamknięta ścianą poprzeczną, przy której, pomiędzy arkadowymi przejściami znajduje się kamienna kolumna. Na piętrze, w tylnym trakcie zrekonstruowane górne części przesklepionych wnęk dawnej sieni, z poł. w. XVI.
Fasada klasycystyczna, trzyosiowa. Na parterze, ze skarpą w narożniku lewym, po prawej duże okno, pod którym drzwi do szyi piwnicznej, po lewej kamienny, portal zamknięty półkoliście, 2. poł. w. XVIII, w kluczu którego dwie lilie (herb Fukierów) i litera F (druga nie odtworzona), 1818. Nad przyziemiem drewniany daszek, wsparty na trzech wspornikach, pod którym, nad wejściem, okrągły, kuty szyld z kiścią winnego grona wyk. 1953 przez Mieczysława Jarnuszkiewicza. Wyższe kondygnacje ujęte malowanym (w narożniku lewym) pasem słuckim, na którym daty 1566-1953, wyk. 1953 przez Witolda Millera. Okna I i II p. w obramieniach z motywami rozet, cekinów, girland i kampanul, zwieńczone trójkątnymi przyczółkami. Okna III p. w profilowanych opaskach z wolutowymi kluczami, po bokach których girlandy. Okna II i III p. z ławami wspartymi na kroksztynach, pomiędzy którymi na II p. podwieszone girlandy. Pomiędzy oknami płaskorzeźbione, zawieszone na wstęgach: na I p. gałązki winnego grona, na II p. okrągłe medaliony z rozetami, na III p. zwisy owocowo - kwiatowe; cała dekoracja częściowo złocona. Gzyms wieńczący wsparty na kroksztynach. Elewacja tylna trzyosiowa; w przyziemiu, na osi portal kamienny, zamknięty półkoliście, z herbem Fukierów w kluczu, po 1818. Dach z latarnią nad częścią pd., z trzema wystawkami od frontu.


Restauracja "U Fukiera" - tel. 600999933

Rynek 29, hip. 47, kamienica Gizińska


Rynek nr 29, hip. 47, kamienica Gizińska (Sakresowska). Wzniesiona przed 1442, kiedy to wzmiankowana jako własność Andrzeja Grabskiego sprzedana Maciejowi Haftarzowi. Od 1444 w posiadaniu Andrzeja Kazuba, następnie od około połowy w. XVI patrycjuszowskiej rodziny Gizów, przez których przebudowana na przełomie w. XVI i XVII. W 1670 trzypiętrowa, trzytraktowa. Po 1671 własność Skrzeczkowiczów, następnie ok. 1743 Barbary z Sakresów Mockowej, żony malarza Jana Samuela Mocka. W połowie w. XVIII przebudowana, wraz z oficyną tylną, z tego czasu m.in. fasada. Od drugiej połowy XVIII w. częste zmiany właścicieli: m.in. 1754-88 Ignacy Ludwik Nowicki, metrykant koronny, 1788-1846 Józef i Anna Filipeccy oraz ich spadkobiercy, ok. 1849 Edward i Maria Boehle (wówczas połączona na II p. z kamienicą nr 27), 1908-13 Zofia Bogusławska, ok. 1920 Józef i Helena Chmielińscy (wówczas częściowo remontowana, m.in. portal główny), ok. 1929 Teresa Gruszczyńska. 1928 polichromię fasady wyk. Zofia Stryjeńska.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice i fragmenty murów przyziemia z portalem. Odbudowana 1951-53 wg proj. Waclawa Podlewskiego, z zachowaniem ocalałych reliktów, odtworzeniem bryły i fasady sprzed 1944, zachowującej wygląd z połowy. w. XVIII, z nowo projektowaną elewacją tylną i wnętrzami. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa (wnętrza połączone z kamienicą nr 31). Na wyższych kondygnacjach poilichromia (martwe natury i amorki) wyk. 1953 przez Zofię i Romana Artymowskich. Dach z trzyokienną latarnią.

Instytut Historii im. T. Manteuffla PAN - tel. 22 8310261

Rynek 31, hip. 48, kamienica Pod Św. Anną



Rynek 31, hip. 48, kamienica Plumhoffowska, Pod Św. Anną (Rzepczyńska, Kazubowska, Pod Św. Markiem, co najmniej od pierwszej połowy XIX wieku nazywana niesłusznie kamienicą Książąt Mazowieckich). Narożna z ul. Wąski Dunaj. Zachowane liczne elementy architektoniczne znaczące rozwój budynku od w. XV.
W 1440 wzmiankowany dom drewniany braci Rafaela Suchopędka i Wawrzyńca, kuśnierza, od 1462 ich spadkobiercy Ezechiela (Czechiela, Zachiela, Zachelisa), kuśnierza. Kamienica wzniesiona przed 1466; wówczas jednotraktowa (obejmująca obecne dwa przednie trakty), podpiwniczona, trzykondygnacjowa z przyziemiem znacznie wyższym od obecnego i niskimi piętrami (przynajmniej drugim, może magazynowym). Z tego czasu zachowane fragmenty ścian piwnicznych i zewnętrzna ściana boczna z wnękami (od ul. Wąski Dunaj). Od 1467 w rękach Macieja Rzepki, zapewne przez tę rodzinę rozbudowana o tylny trakt mieszczący izbę i przechód na podwórze (zachowane ściany: tylna i zewnętrzna od ul. Wąski Dunaj). Od końca XV wieku w posiadaniu burmistrzowskiej rodziny Kazubów, przez których w początkach XVI w. gruntownie przebudowana, prawdopodobnie w kilku etapach (umieszczona niegdyś nad wejściem data 1535 mogła oznaczać zakończenie prac). Kamienica w latach 1556-1630 należała do Szałapskich (Sczalapskich), m.i. Adama, złotnika i Jana, pisarza kancelarii królewskiej, po 1581 zapewne remontowana.
W latach 1635-1637 gruntownie przebudowana przez ówczesnego właściciela Henryka Plumhoffa, kupca, burmistrza; zmieniono wówczas wysokości kondygnacji (zachowane do dziś), w przyziemiu wydzielono sień, w ścianę której wmontowano oba portale, wykonano stiukową dekorację wielkiego sklepu w przyziemiu (nie zachowana), elewacjom nadano nowy wystrój (portal, obramienia okien, dekoracja sgraffitowa, attyka, wykusz w elewacji bocznej). Od 1645 własność Dawida Mintzera, serwitora królewskiego, następnie: Dawida Zappio, burmistrza (z nim zapewne wiązać można modyfikację fasady, na której umieszczono, dziś nie istniejącą, płaskorzeźbę św. Marka z lwem). Od 1699 Winklerów, ok. 1732 Drewników (Drewnikowskich), 1741-ok. 1780 Jordana Kostrzewskiego, dra medycyny (1766 mieściła się tu pierwsza warszawska traktiernia Quellusa). Ok. 1784-1819 burmistrzowskiej rodziny Lobertów (Wojciecha, Jana, Karola), wówczas być może remontowana (po 1790). 1834 gruntownie przebudowana przez ówczesnych (1821-73) właścicieli Marię i Franciszka Tietzów (Tyców): zmieniono podziały wnętrz, dobudowano przy elewacji tylnej klatkę schodową (wspólną z kamienicą tylną, ul. Piwna nr 48), przesłoniętą od Wąskiego Dunaju murem parawanowym z prześwitami, częściowo pozbawiono elewacje detalu i zlikwidowano attykę. Następni właściciele m.i.: 1887 Franciszek Strycharzewski, ok. 1907-13 Salomon Zond.
W roku 1913 kamienica wykupiona, ze składek społecznych, z rąk prywatnych i przekazana na rzecz Towarzystwa Miłośników Historii. Z jego inicjatywy, po szczegółowych badaniach, konserwowana 1913-1915 przez Władysława Marconiego i Jarosława Wojciechowskiego; odsłonięto relikty gotyckie, częściowo zrekonstruowano attykę, przywrócono niektóre detale z przebudowy 1635-7. Po zniszczeniach 1944 zachowane: piwnice, w większości fasada, elewacja boczna i sklepienia parteru. Po zabezpieczeniu 1947-9 odbudowana 1948-53 wg proj. Jana Grudzińskiego, z zachowaniem ocalałych elementów, nowo projektowaną elewację tylną i wnętrzami, na parterze nawiązującymi do stanu sprzed 1944. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa (na wyższych kondygnacjach połączona z kamienicą nr 29). Piwnice w trzech poziomach (z najniższego wejście do d. studni, zob. ul. Piwna nr 48).
Fasada późnorenesansowa z elementami gotyckimi, trzyosiowa. W przyziemiu, po lewej, kamienny portal późnorenesansowy. Obok portalu zamurowany otwór piwniczny w kamiennym obramieniu; po prawej duże okno zamknięte odcinkowe, nad nim fragmenty ceglanych ostrołukowych blend profilowanych, z początków XVI wieku. Wyższe kondygnacje podzielone fryzami sgraffitowymi, 1635-1637 (częściowo rekonstruowanymi), przechodzącymi na elewację boczną, o motywach wici roślinnej, głów kobiecych, ptaków. W narożniku pn.-wsch. skarpa, nad którą na piętrze, w płytkiej niszy kamienna figura św. Anny Samotrzeć , późnogotycka z pierwszej połowy XVI wieku. Na poziomie I i częściowo II p. odsłonięty gotycki mur ceglany, w części wsch. z pięcioma smukłymi oprofilowanymi wnękami ostrołukowymi ok. poł. w. XV.
Kamienica pieknie odrestaurowana.


Widok od strony ul. Nowomiejskiej i Wąskiego Dunaju